1291

Rok 1291 to rok wspólny kalendarzowy, w którym doszło do licznych wydarzeń o znaczeniu regionalnym i międzynarodowym. Najbardziej znane są przyjęcie przez trzy szwajcarskie kantony („Urni”, „Schwyz” i „Unterwalden”) podstawowej umowy konfederackiej oraz upadek ostatniego twierdzenia krzyżowców w Acre – co symbolicznie zakończyło okres krucjat w Ziemi Świętej.

Ważne wydarzenia

14 sierpnia – Zjazd w Uri i powstanie Szwajcarskiej Konfederacji

W dniu 14 sierpnia trzej szwajcarscy bracia – Uri, Schwyz i Unterwalden – zawarli w Rütli tzw. Bundesbrief, czyli traktat o wzajemnej obronie i pomocy. Dokument ten jest uznawany za początek Szwajcarii jako państwa federacyjnego.

28 marca – Upadek Acre

W dniu 28 marca Mamelucy pod wodzą sułtana Alaeddina al‑Aziza zdobyli i zniszczyli miasto Acre, ostatnie silne placówki korsarzy na wybrzeżu Bliskiego Wschodu. Upadek Acre oznaczał definitywny koniec Królestwa Jerozolimskiego i zakończenie epoki krucjat.

Polityka i konflikty w Europie

• W Polsce władcą był Władysław I Łokietek, który starał się umocnić pozycję królewską po śmierci Przemysła II w 1296 roku.
• W Anglii po wydaniu w 1290 roku Edictu o Wypędzeniu Żydów panował okres napięć społecznych i rosnącej roli Parlamentu.
• W Wenecji podjęto decyzję o przyjęciu nowej formy podatku morskim, co wzmocniło jej pozycję handlową na Morzu Adriatyckim.

Kultura i sztuka

Choć w 1291 nie zachowały się liczne dzieła sztuki, to w tym okresie rozwijała się architektura gotycka w Europie Zachodniej. Przykładowo, prace nad katedrą w Kolonii były w pełnym rozkwicie.

Urodzeni i zmarli

Urodzeni

Dane o urodzeniach w roku 1291 są fragmentaryczne, ale wśród późniejszych historyków wymienia się następujące postaci:

• Bengt Jonsson – szwedzki prawodawca, później kanclerz króla Matsa Karlssona (zmarł w 1361).
• Berenguer del Toro – hiszpański poeta i dworzanin, znany z twórczości dworsko‑rycerskiej.

Zmarli

• Jan I de Brienne – francuski książę i marszałek, zmarł 2 grudnia w Paryżu.
• Mats Hedström – szwedzki biskup, zmarł w Uppsali.

Dziedzictwo roku 1291

Rok 1291 pozostaje w pamięci historyków przede wszystkim jako rok symbolicznego końca krucjat i narodzin jednego z najtrwalszych państw europejskich – Szwajcarii. Traktat z Rütli stał się inspiracją dla nowoczesnych idei federacji i samorządności, a upadek Acre zamknął epokę średniowiecznych wypraw krzyżowych, otwierając drogę rozwojowi handlowemu i kulturalnemu w basenie Morza Śródziemnego.