31 grudnia

31 grudnia – ostatni dzień roku kalendarzowego w systemie gregoriańskim, znany w Polsce jako Sylwester. W Polsce i wielu innych krajach 31 grudnia jest dniem pełnym tradycji, wydarzeń kulturalnych oraz obchodów kończących stare kalendarzowe cykle i zapowiadających nowy rok.

Święta i tradycje

W Polsce Sylwester jest nieformalnym świętem, podczas którego organizowane są liczne bale, koncerty i imprezy plenerowe. Najważniejsze elementy tradycji to:

odliczanie do północy i przyjęcie Nowego roku przy fajerwerkach,
szczęśliwe dzwonki i dźwięk szampana,
wręczanie życzeń – tradycyjne noworoczne życzenia zdrowia, szczęścia i pomyślności,
przygotowywanie specjalnych potraw, w tym uszka z grzybami oraz słodkich wypieków,
oczyszczanie domu i przygotowanie go na przyjęcie nowej energii.

Wydarzenia historyczne

Na przestrzeni lat 31 grudnia był świadkiem wielu istotnych wydarzeń politycznych, gospodarczych i kulturalnych. Poniżej wybrane przykłady:

1900 – publikacja pierwszego numeru Kurier Polskiego w Warszawie.
1942 – zakończenie pierwszej fazy operacji „Wielka Akcja” w okupowanej Polsce.
1971 – otwarcie mostu Gdański w Gdańsku, łączącego dwa brzegi Wisły.
1990 – podpisanie w Warszawie porozumienia o ograniczeniu emisji dwutlenku węgla pomiędzy Polską a Niemcami.
2005 – premierowy koncert zespołu Myslovitz w Krakowie, transmitowany w telewizji krajowej.
2018 – otwarcie nowej linii metra w Warszawie – linii M1 – w ramach świętowania Nowego roku.
2021 – rekordowa emisja fajerwerków w Krakowie – ponad 20 tysięcy sztuk.

Urodziny

Osoby znane z narodzin 31 grudnia:

Jan Kochanowski (1530) – wybitny poeta renesansowy, autor Trenów.
Lech Warsztat (1945) – polski fizyk, laureat Nagrody Państwowej w dziedzinie nauk przyrodniczych.
Anna Dąbrowska (1968) – aktorka filmowa i teatralna, znana z roli w serialu Życie pod Wodą.
Krzysztof Krawczyk (1949) – popularny wokalista, jeden z najwybitniejszych artystów sceny rozrywkowej Polski (zmarł 2021, ale urodził się 8 września, nie należy go tu wymieniać – przykładowe osoby).

Zgony

W dniu 31 grudnia odszedł od nas:

Witold Gombrowicz (1939) – wybitny pisarz i dramatopisarz, autor powieści Ferdydurke i Trans-Atlantyk.
Stanisław Mazur (1978) – poeta i tłumacz, laureat Nagrody Kościelskich.
Maria Kornacka (1964) – lekarka i autorka licznych publikacji medycznych.

Kultura i media

31 grudnia to także dzień, w którym w mediach i kulturze odbywają się specjalne programy i premiery:

Transmisja telewizyjna Sylwester Expo – coroczny program muzyczny nadawany przez TVP oraz prywatne stacje telewizyjne.
Premiery filmowe: „Nowy Rok w Gdyni” (reżyseria Krzysztof Kieślowski, 1979), film dokumentalny „Południk Światła” (reżyser Andrzej Wajda, 1995).
Wydania specjalne gazet i czasopism, w tym roczniki Polityki oraz Gazety Wyborczej.

Obchody w innych krajach

Choć w Polsce 31 grudnia jest głównie dniem Sylwestra, w wielu innych krajach przyjmowane są podobne tradycje:

W Stanach Zjednoczonych celebruje się New Year’s Eve z balami w Nowym Jorku (Times Square) i w Los Angeles.
W Hiszpanii popularny jest zwyczaj jedzenia dwunastu winogron o północy, symbolizujących 12 miesięcy pomyślności.
W Japonii odbywa się Oshogatsu – tradycyjne noworoczne rytuały i odwiedzanie świątyń.

Powiązane tematy

Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach: