ai_lab

ai_lab – polski ośrodek badawczy zajmujący się opracowywaniem i wdrażaniem technologii sztucznej inteligencji oraz uczenia maszynowego. Laboratorium zostało założone w 2009 roku przy Politechnice Warszawskiej i od tego czasu stało się jednym z wiodących miejsc w Polsce, w którym łączone są badania naukowe, rozwój prototypów oraz edukacja specjalistów w dziedzinie AI.

Historia

Inicjatywa powstania ai_lab wywodzi się z projektu Inicjatywy Narodowej AI, której celem było zwiększenie kompetencji Polski w obszarze nowoczesnych technologii informatycznych. W 2009 roku pod władzą prof. Jana Kowalskiego otwarto pierwsze laboratoria w budynku A04 Politechniki Warszawskiej. Pierwsze lata działalności poświęcono badaniom nad sztucznymi sieciami neuronowymi oraz systemom wspomagania decyzji.

Struktura organizacyjna

• Kierownictwo – dyrektorem od 2012 roku jest prof. Anna Nowak, specjalistka w dziedzinie głębokiego uczenia.
• Jednostki badawcze
  • Laboratorium Uczenia Maszynowego
  • Laboratorium Rozpoznawania Obrazu
  • Laboratorium Robotyki
  • Laboratorium Etyki AI
• Współpraca międzynarodowa – partnerstwa z MIT, University of Tokyo oraz Google Research.

Główne obszary badawcze

1. Głębokie uczenie – rozwój nowych architektur sieci, w tym transformerów i grafowych sieci neuronowych.
2. Wizja komputerowa – projekty z zakresu rozpoznawania obiektów, segmentacji obrazu oraz analizy wideo.
3. Przetwarzanie języka naturalnego – opracowanie modeli językowych dla języka polskiego, w tym BERT-based i GPT-style.
4. Robotyka – integracja algorytmów AI z platformami mobilnymi i manipulatorami, m.in. w projekcie Robot Transportowy.
5. Etyka i prawo AI – badania nad odpowiedzialnym wykorzystaniem sztucznej inteligencji, w tym zagadnienia prywatności i uprzedzeń algorytmicznych.

Projekty i osiągnięcia

Do najważniejszych projektów ai_lab należą:

• PolishBERT – językowy model oparty na architekturze BERT, wytrenowany na dużych korpusach tekstu polskiego; uzyskał najwyższe wyniki w benchmarku PolEval.
• VisionAI – platforma do analizy obrazu w czasie rzeczywistym, wykorzystywana m.in. w projektach Smart City w Krakowie.
• AutoML Polska – automatyczny system projektowania i optymalizacji modeli uczenia maszynowego, dostępny jako otwarte oprogramowanie (GitHub).
• Robot Mentor – edukacyjny robot-asystent, używany w szkołach średnich do nauki programowania i podstaw AI.
• AI Ethics Toolkit – zestaw narzędzi i wytycznych ułatwiających ocenę etycznych aspektów projektów AI w przedsiębiorstwach.

Współpraca z przemysłem

Laboratorium utrzymuje stałe kontakty z firmami z sektora FinTech, optyki, motoryzacji oraz e-commerce. Najważniejsi partnerzy to Orange Polska, PKO Bank Polski oraz Polskie Supermarket, które korzystają z rozwiązań opracowanych w ai_lab w obszarach analizy danych, predykcji zachowań klientów i automatyzacji procesów.

Edukacja i szkolenia

W ramach programów magisterskich i kursów online ai_lab prowadzi:

• Seminaria z zakresu uczenia maszynowego i statystyki dla studentów technicznych.
• Warsztaty hackathonów i bootcampów promujące praktyczne umiejętności w AI.
• Program stażowy dla młodych innowatorów, w ramach którego uczestnicy pracują nad rzeczywistymi projektami przemysłowymi.

Publikacje i patenty

Do 2023 roku pracownicy ai_lab opublikowali ponad 350 artykułów w międzynarodowych czasopismach, m.in. w Nature Machine Intelligence i IEEE TPAMI. Laboratorium posiada także ponad 30 zgłoszonych patentów, w tym patenty dotyczące rozpoznawania mowy i systemów autonomicznych.

Znane osobistości związane z ai_lab

• Jan Kowalski – współzałożyciel, pionier w dziedzinie sieci neuronowych.
• Anna Nowak – dyrektor od 2012 roku, ekspert w głębokim uczeniu.
• Michał Świderski – lider projektu PolishBERT, laureat nagrody Piasta za innowacje w AI.
• Katarzyna Wojciechowska – specjalistka ds. etyki AI, współautor Kodeksu Etycznego AI.

Patronaty i nagrody

Laboratorium wielokrotnie otrzymywało wyróżnienia, m.in.:

• Nagroda Ministra Edukacji (2015, 2019)
• Nagroda Technologiczna Polskiego Związku Ekonomicznego (2020)
• Europejski Plaszek Innowacji za projekt VisionAI (2022).

Perspektywy rozwoju

Planowany jest nowy kampus badawczy w Łodzi, który ma powstać do 2028 roku. Kampus będzie wyposażony w nowoczesne laboratoria kwantowe i HPC, umożliwiając pracę nad silną sztuczną inteligencją oraz AI dla zrównoważonego rozwoju.

W skrócie, ai_lab jest kluczowym elementem polskiego ekosystemu badawczego w dziedzinie sztucznej inteligencji, łączącym naukę, przemysł i edukację w celu tworzenia innowacyjnych rozwiązań, które mają realny wpływ na społeczeństwo i gospodarkę.

Źródła: Publikacje ai_lab, Raport roczny 2023, Strona oficjalna ai_lab