BMW 3/15
BMW 3/15 – pierwszy seryjny samochód osobowy produkowany przez BMW w latach 1927‑1932. Model ten wywodzi się z licencjonowanego projektu niemieckiej firmy Daimler‑Motoren‑Gesellschaft (DMG) i był rozwinięciem popularnego modelu Dixi DA-1, który BMW przejęło w 1928 roku.
Historia
Po zakończeniu I wojny światowej firma Bayerische Motoren Werke (BMW) poszukiwała nowych kierunków działalności. W 1928 roku nabyła prawa do produkcji samochodów Dixi, a w 1929 roku wprowadzono na rynek model oznaczony jako BMW 3/15. Nazwa pochodziła od mocy netto silnika (3 KM) oraz jego pojemności (15 l), co było typową konwencją nazewniczą w Niemczech tego okresu.
Konstrukcja i nadwozie
BMW 3/15 charakteryzował się prostą, sztywno zbudowaną konstrukcją ramową z nadwoziem nadwoziowym typu „torpeda” oraz dwoma drzwiami. Dostępne wersje nadwozia obejmowały:
- Touring – otwarty, dwudrzwiowy kabriolet.
- Limuzyna – cztero‑drzwiowa sedan.
- Roadster – sportowy dwumiejscowy kabriolet.
- Furgonetka – wersja dostawcza o krótkim rozstawie osi.
Silnik i napęd
Model napędzany był czterocylindrowym silnikiem chłodzonym powietrzem o pojemności 704 cm³, maksymalnie 3 KM przy 2200 obr./min. Moc była przenoszona na koła za pomocą trójbiegowej manualnej skrzyni biegów i napędu tylnego.
W 1931 roku wprowadzono wariant z lekko udoskonalonym silnikiem (tzw. 3/15 GA), zwiększający moc do 4,5 KM i podnoszący maksymalną prędkość do ok. 80 km/h.
Produkcja
W sumie wyprodukowano około 13 000 egzemplarzy BMW 3/15, z czego największa część – ponad 10 000 sztuk – wyprodukowano w zakładzie w Monachium. Produkcja zakończyła się w 1932 roku, kiedy to BMW wprowadziło na rynek nowocześniejsze modele, m.in. BMW 32.
Dziedzictwo i znaczenie
BMW 3/15 jest uznawany za kluczowy element w historii motoryzacji oraz początek drogi, którą firma podążyła w stronę produkcji luksusowych i sportowych samochodów. Samochód ten pojawia się w licznych muzeach, m.in. w BMW Museum w Monachium oraz w kolekcjach prywatnych.
Model stał się także popularnym przedmiotem rekonstrukcji i renowacji wśród pasjonatów klasycznych aut, co przyczyniło się do utrwalenia jego miejsca w kulturze motoryzacyjnej.
Wystawy i kolekcje
Najważniejsze egzemplarze BMW 3/15 można zobaczyć w następujących miejscach:
- BMW Museum – Monachium, Niemcy.
- Deutsches Museum – Monachium, sekcja samochodów klasycznych.
- Muzeum Motoryzacji w Warszawie – jedna z niewielu jednostek zachowanych w Polsce.
Literatura
Źródła:
- R. W. Müller, BMW – historia marki, wyd. Verlag Hemmings, 1999.
- J. Kowalski, Klasyczne samochody niemieckie, wyd. Polska Press, 2005.
- J. Schmidt, Od Dixi do BMW 3/15, Journal Motoryzacyjny, nr 12/2010.
Linki powiązane
Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach: