encyklopedia.run.place

baha'i

Baha'i – nazwa religii oraz jej wyznawców, znana oficjalnie jako Wierzenia Bahá’í (Bahá'u'lláh), będąca jedną z najnowszych światowych tradycji monoteistycznych. Głównym założeniem jest jedność Boga, ludzkości i religii.

Historia

Ruch wywodzi się z XIX‑wiecznej Persji (obecnie Iran), gdzie w latach 1844‑1850 działały wspólnoty Bába – proroka przygotowującego przyjście nowego objawiciela. Po egzekucji Bába w 1850 roku jego zwolennicy przyjęli nauki Bahá’u'lláha, który w 1863 roku ogłosił się „Jezusem Chrystusem Boga” i „Muczem” (najwyższym Prorokiem). Najważniejsze wydarzenia to:

  • 1863 – objawienie Bahá’u'lláha w Bagdadzie (wtedy część Imperium Osmańskiego).
  • 1868 – aresztowanie i wygnanie Bahá’u'lláha do Akkaru.
  • 1892 – śmierć Bahá’u'lláha; przywództwo przejmuje jego syn `Abdu'l‑Bahá.
  • 1908 – otwarcie Haify jako światowej siedziby (Mundat‑ul‑Kudus).

Podstawowe wierzenia

Doktryny bahaickie można podzielić na kilka kluczowych elementów:

  • Jedność Boga – Bóg jest jedyny i jedyny w swojej esencji, choć objawia się w historii ludzkości różnymi Prorokami (np. Abraham, Mojżesz, Budda, Jezus, Mahomet, Báb, Bahá’u’lláh).
  • Jedność ludzkości – wszyscy ludzie są równi; wszelkie formy rasizmu, seksizmu i nacjonalizmu są potępiane.
  • Jedność religii – wszystkie religie mają wspólny cel i są stopniowymi objawieniami boskimi.
  • Postęp społeczny – promowanie edukacji, równości płci, eliminacji ubóstwa i ochrony środowiska.
  • Kalendarz bahaicki – składa się z 19 miesięcy po 19 dni, z pięciodniowym okresie „Badi” (święto) po zakończeniu roku.

Struktura organizacyjna

Kościół bahaicki nie posiada duchowieństwa w tradycyjnym sensie. Jego władza skupia się w trzech instytucjach:

  1. Rada Najwyższa – najważniejszy organ decyzyjny, składa się z dziewięciu członków wybieranych na całe życie.
  2. Rada Duchowa – ciała administracyjne na szczeblu krajowym i lokalnym, odpowiedzialne za prowadzenie społeczności.
  3. Lokale zgromadzenia – samorządy wspólnot, które organizują modlitwy, studia i akcje społeczne.

Modlitwa i praktyki

Wierni bahaijczycy odmawiają codziennie jedną z pięciu ustalonych modlitw, w zależności od pory dnia, oraz uczestniczą w mieszanych zjazdach (zwanych Hisá) odbywających się co kwartał. Najważniejsze święta to:

Rozprzestrzenienie i demografia

Według szacunków z 2020 roku wyznawa ich ok. 7–8 milionów osób na całym świecie, rozmieszczonych w ponad 200 krajach. Największe społeczności znajdują się w:

W Iranie, miejscu narodzin religii, bahaijczycy od lat doświadczają prześladowań i ograniczeń prawnych.

Relacje z innymi religiami

Jednym z filarów doktryny jest dialog międzyreligijny. Baha'i aktywnie uczestniczą w dialogu międzyreligijnym, promując współpracę i wzajemny szacunek. W praktyce prowadzone są wspólne wydarzenia i projekty charytatywne z udziałem wyznawców chrześcijaństwa, islamu, buddyzmu i innych tradycji.

Literatura i źródła

Podstawowe teksty bahaickie to:

  • Kitáb-i-Aqdas – najświętsza księga Bahá’u’lláha.
  • Kitáb-i-Íqan – traktat teologiczny wyjaśniający naturę objawienia.
  • Gleanings from the Writings of Bahá’u’lláh (zebrane fragmenty pism Bahá’u’lláha).
  • Dzieła `Abdu'l‑Bahá i Shoghi Effendi, które rozwijają i systematyzują nauki religii.

Projekty społeczne

Wierni angażują się w liczne inicjatywy:

Współczesne wyzwania

Do najważniejszych problemów, z którymi mierzy się społeczność bahaicka, należą:

  • Persewerowanie prześladowań w Iranie i niektórych państwach Bliskiego Wschodu.
  • Utrzymanie jedności w świetle rosnącej liczby członków i różnic kulturowych.
  • Rozwój cyfrowych platform edukacyjnych w odpowiedzi na globalizację.

Pomimo trudności, bahaijczycy pozostają aktywną i rosnącą wspólnotą, dążąc do realizacji swojego centralnego ideału – Jedności ludzkości.