Benue

Benue – najdłuższy dopływ Nigeru, leżący w środkowo-wschodniej części Nigerii. Rzeka ma długość około 1 400 km, a jej dorzecze obejmuje ponad 300 000 km² powierzchni, w tym znaczną część państwa Nigeria oraz niewielki fragment Kamerunu.

Geografia

Źródło Benue znajduje się w górach Gór Kameruńskich (ok. 1 800 m n.p.m.) w południowo‑zachodniej części Kamerunu. Rzeka płynie na północny wschód, przecinając równiny Jos i Makurdi, aż do ujścia do Nigeru w mieście Onitsha, tworząc rozległe deltę znaną jako Delta Nigeru.

Hydrologia

Średni roczny dopływ Benue wynosi około 30 km³. Rzeka wykazuje silne wahania sezonowe: w porze deszczowej (maj‑październik) jej przepływ może wzrosnąć do ponad 5 000 m³/s, natomiast w porze suchej (listopad‑kwiecień) spada poniżej 500 m³/s. Najważniejsze dopływy Benue to m.in. Katsina, Gongola i Bogh.

Historia

W starożytności dorzecze Benue zamieszkiwały liczne ludy rolnicze, m.in. Hausa i Jukun. W XVI‑XVIII wieku region stał się częścią państwa Kalifatu Sokoto, a później został włączony do terytorium kolonialnego Brytyjskiej Nigerii. Po uzyskaniu niepodległości w 1960 roku, rzeka odegrała kluczową rolę w rozwoju rolnictwa i transportu wewnętrznego.

Gospodarka

Benue jest jednym z najważniejszych szlaków transportowych Nigerii. Na jej wodach działają liczne promy i statki towarowe, które przewożą produkty rolne (głównie kukurydzę, ryż, soję) oraz surowce mineralne, takie jak złoto i ropa naftowa. W dorzeczu rozwija się także rybołówstwo – najczęściej poławiane są tu tilapie oraz karpie.

Środowisko i ochrona

Dorzecze Benue jest domem dla wielu gatunków roślin i zwierząt, w tym rzadkich ryb słodkowodnych, ptaków wodnych oraz ssaków takich jak hipopotam. Zanieczyszczenie wód, nadmierna eksploatacja ryb oraz niekontrolowane wydobycie minerałów stanowią poważne zagrożenia dla ekosystemu. W ostatnich latach rząd Nigerii podjął szereg działań ochronnych, w tym programy zrównoważonego rozwoju i projekty rewitalizacji rzeki.

Miasta i osady nad Benue

• Makurdi – stolica stanu Benue, ważny ośrodek administracyjny i handlowy.
• Katsina Ala – miasto położone w pobliżu jednego z głównych dopływów rzeki.
• Gusau – miasto w północnej części dorzecza, znane z produkcji bawełny.
• Onitsha – duży port rzeczny, gdzie Benue łączy się z Nigrem.

Zobacz także

Nigeria | Niger (rzeka) | Kamerun | Geografia Afryki | Hydrologia