Bundesrat

Bundesrat (dosł. Rada Federacji) jest jedną z dwóch izb parlamentu Niemiec, obok Bundestagu. Pełni funkcję organu reprezentującego rządy landów (niemieckich państw związkowych) i odgrywa kluczową rolę w procesie legislacyjnym oraz w kontrolowaniu działań wykonawczych.

Historia

Korzenie Bundesratu sięgają powojennego podziału Niemiec i powstania Republiki Federalnej Niemiec w 1949 roku. Instytucja została wprowadzona w Konstytucji (tzw. Grundgesetz) jako mechanizm zapewniający równowagę pomiędzy władzą centralną a państwami związkowymi.

Kompetencje

Uczestniczenie w procesie legislacyjnym – projekty ustaw przyjmowane przez Bundestag podlegają dodatkowej aprobatie Bundesratu; w niektórych przypadkach wymagana jest ich zgoda (tzw. mitwirkungspflicht).
Udział w wyznaczaniu polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym zatwierdzanie umów międzynarodowych dotyczących kompetencji landów.
Kontrola nad działalnością rządu federalnego, w szczególności w dziedzinach finansów publicznych, edukacji i ochrony środowiska.
Rozpatrywanie wniosków o zmianę Konstytucji oraz innych ważnych aktów prawnych dotyczących struktury państwa.

Skład i wybór członków

Bundesrat składa się z 69 członków, reprezentujących wszystkie 16 landów. Liczba głosów przysługujących danemu landowi zależy od jego ludności:

3 głosy – landy o największej liczbie mieszkańców (np. Bawaria, Nadrenia Północna-Westfalia).
4 głosy – landy o średniej liczbie mieszkańców (np. Saksonia).
5 głosów – landy o najmniejszej liczbie mieszkańców (np. Baden-Wirtembergia).

Członkowie Bundesratu nie są wybierani w wyborach powszechnych. Są nimi członkowie rządów landów – ministerstwa i premierzy – delegowani przez poszczególne rządy stanowe.

Procedury i głosowanie

W podjęciach decyzji obowiązuje system większościowy:

Wymagane jest proste większość głosów przy większości ustaw (tzw. zwykłe ustawodawstwo).
W przypadku ustaw wymagających zgodnej decyzji obu izb (np. zmiany podatkowe) potrzebna jest większość kwalifikowana – co najmniej 35 głosów i jednocześnie minimum 4 głosy z co najmniej czterech landów.

Miejsce w systemie politycznym

Bundesrat jest ważnym elementem federalizmu niemieckiego. Dzięki niemu landy mają realny wpływ na politykę krajową, co przeciwdziała koncentracji władzy w rękach rządu federalnego. W praktyce Bundesrat współpracuje z Bundeskanzlerem i Bundestagiem w ramach tzw. konkordatów koalicyjnych, zwłaszcza gdy koalicja rządowa obejmuje partie z różnych landów.

Porównanie z innymi izbami

Cecha	Bundesrat	Bundestag
Reprezentacja	Rządy landów (federalny)	Obywatele (bezpośrednie wybory)
Liczba członków	69	ok. 735 (liczba zmienna)
Metoda powoływania	Delegacja przez rządy landów	Wybory powszechne
Rola w procesie legislacyjnym	Współdecydowanie; w niektórych ustawach wymagana zgoda	Inicjatywa ustawodawcza i przegłosowanie
Okres kadencji	Równy z kadencją rządu danego landu	4 lata (z możliwością przedterminowych wyborów)