césaire

césaire – nazwisko francuskiego poety, eseisty i polityka pochodzącego z Martyniki, najbardziej znane w kontekście ruchu Négritude. Najczęściej odnosi się do Aimé Césaire (1913‑2008).

Życie

Urodził się 31 lipca 1913 roku w Basse-Pointe na wyspie Martynika, będącej wówczas kolonią francuską. W latach 1935‑1938 studiował prawo na Sorbonie w Paryżu, gdzie poznał przyszłych współtwórców Négritude – Léopolda Sédara Senghora i Jeana Dyso.

Działalność literacka

Najważniejsze dzieła cesaire’a to:

• Cahier d'un retour au pays natal (1939) – poetycki manifest zwracający uwagę na losy ludności czarnoskórej w świecie kolonialnym.
• Discours sur le colonialisme (1950) – esej krytykujący kolonializm i jego wpływ na kulturę oraz psychikę podbitych narodów.
• Une Terrible Vengeance (1948) – dramat poświęcony tragicznym losom niewolników na Karaibach.

Jego poezja łączyła elementy tradycji karaibskich, afrykańskich rytuałów i nowoczesnych technik modernistycznych, co stało się charakterystycznym znakiem rozpoznawczym Négritude.

Działalność polityczna

Po powrocie na Martynikę w 1946 roku Césaire zaangażował się w politykę. Był współzałożycielem Partii Składu Radykalnego i w latach 1946‑2002 pełnił funkcję posła w Zgromadzeniu Narodowym Republiki Francuskiej. W latach 1947‑1992 był prezydentem Rady Generalnej Martyniki.

Dziedzictwo

césaire pozostawił trwały wpływ na literaturę i myśl polityczną zarówno w Królestwie Francji, jak i w szerokim świecie frankofońskim. Jego dzieła są studiowane w programach literatury i filozofii na uczelniach na całym świecie. Organizacje i instytuty poświęcone postkolonializmowi często przywołują jego nazwisko jako przykład twórczej walki przeciwko rasizmowi i kolonializmowi.

Bibliografia wybranych publikacji

• Césaire, Aimé. Cahier d'un retour au pays natal. Paris: Présence Africaine, 1939.
• Césaire, Aimé. Discours sur le colonialisme. Paris: Présence Africaine, 1950.
• Césaire, Aimé. Une Terrible Vengeance. Paris: Présence Africaine, 1948.

Patrona i upamiętnienia

W 2008 roku po jego śmierci w Paryżu w 2008 roku, na jego cześć nazwano m.in.:

• Centrum kulturowe w Fort-de-France – Centre culturel Aimé Césaire.
• Szkołę wyższą w Toulouse – Institut universitaire Aimé Césaire.
• Ulica w Paryżu – Rue Aimé Césaire.

Współczesne badania nad twórczością césaire’a podkreślają jego rolę jako „wyzwoliciela słowa” oraz lidera walki o równouprawnienie i sprawiedliwość społeczną.