Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej

Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (w skrócie DU) jest oficjalnym publikacją, w której ogłaszane są wszystkie ustawy, rozporządzenia oraz inne akty normatywne o charakterze ogólnokrajowym. Jest to podstawowe źródło prawa w Polsce, a jego treść ma moc prawną od momentu ogłoszenia.

Historia

Prekursorami współczesnego Dziennika Ustaw były publikacje z okresu zaborów oraz okresu międzywojennego, m.in. Dziennik Ustaw II Rzeczypospolitej (1919–1939). Po II wojnie światowej, w 1944 r., w Warszawie wprowadzono nowy system publikacji ustaw, jednak dopiero w 1957 r. przyjęto ustawę o Dzienniku Ustaw, która uregulowała jego funkcjonowanie do dziś.

Podstawy prawne

Funkcjonowanie Dziennika Ustaw reguluje Ustawa z dnia 20 lipca 2002 r. o Dzienniku Ustaw. Ustawa określa m.in.:

zakres aktów, które muszą być publikowane w DU,
sposób i terminy ogłoszenia,
formę elektroniczną oraz tradycyjną drukowaną,
odpowiedzialność organów władzy publicznej za przekazywanie tekstów aktów.

Struktura i podział

Dziennik Ustaw dzieli się na dwa główne zeszyty:

Zeszyt I – zawiera ustawy, ogólne rozporządzenia oraz akty o charakterze rzadkim, np. ratyfikacje umów międzynarodowych.
Zeszyt II – poświęcony jest rozporządzeniom wykonawczym, aktom administracyjnym i innym dokumentom o niższym stopniu formalnym.

Organy publikujące

Za publikację Dziennika Ustaw odpowiada Ministerstwo Finansów poprzez Kancelarię Sejmu. Teksty ustaw przygotowuje Rada Ministrów i są one przekazywane do publikacji po ich przyjęciu przez Sejm RP i, w razie potrzeby, Senat RP.

Formy publikacji

Od 1997 r. Dziennik Ustaw jest dostępny w formie elektronicznej na stronie dziennikustaw.gov.pl. Drukowane zeszyty są wydawane co miesiąc i dystrybuowane do bibliotek, urzędów oraz podmiotów prywatnych.

Znaczenie w systemie prawnym

Opublikowanie aktu w Dzienniku Ustaw jest warunkiem jego wejścia w życie, chyba że ustawa wyraźnie stanowi inny termin. Dzięki temu DU pełni rolę:

centralnego rejestru aktów prawnych,
narzędzia zapewniającego jawność prawa,
źródła wyrobu aktu w procedurze legislacyjnej,
podstawy do opracowywania kodeksów i komentarzy prawnych.

Powiązane publikacje

Obok Dziennika Ustaw istnieją inne oficjalne publikatory prawa:

Monitor Polski – ogłasza akty administracyjne, decyzje organów rządu oraz ogłoszenia publiczne.
Dziennik Ustaw Obrony – informacje o aktach prawnych dotyczących Sił Zbrojnych RP.

Wersje cyfrowe i dostępność

Strona internetowa Dziennika Ustaw udostępnia pełny dostęp do archiwum od 1991 roku, a od 2020 r. wszystkie nowe wydania są publikowane jednocześnie w formie PDF oraz ePUB. System wyszukiwania umożliwia odnalezienie dokumentu po numerze, dacie, tytule lub słowach kluczowych.

Przykładowe publikacje

Do najważniejszych publikacji w Dzienniku Ustaw zalicza się:

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483),
Ustawa z dnia 2 sierpnia 2001 r. o Radiofonii i Telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 84, poz. 855),
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2003 r. w sprawie wzoru umowy o pracę (Dz. U. z 2003 r. Nr 186, poz. 1644).