Edwardburie

Edwardburie (prawdziwe nazwisko: Edward Burie; urodzony 1950 w Krakowie, zmarły 2020 w Warszawie) – polski malarz, fotograf oraz twórca koncepcji artystycznej znanej jako Nowa Przestrzeń. Jego twórczość łączy elementy malarstwa abstrakcyjnego, fotoreportażu i sztuki konceptualnej, a jego wpływ odczuwalny jest w polskiej i europejskiej scenie artystycznej od lat lat 70. do początku XXI wieku.

Życie i edukacja

Edward Burie urodził się w rodzinie artystów – jego matka, Anna Burie, była znaną rzeźbiarką, a ojciec, Jan Burie, – architektem. Od najmłodszych lat interesował się rysunkiem i fotografią, co doprowadziło go do podjęcia studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w latach 1970‑1975 studiował historię sztuki oraz fotografię.

Podczas studiów podróżował po Europie, odwiedzając galerie w Paryżu, Berlinie i Wenecji. W 1978 roku uzyskał tytuł magistra i rozpoczął karierę w Muzeum Narodowym w Krakowie jako kurator wystaw współczesnej sztuki.

Działalność artystyczna

Debiutancka wystawa Buriego, zatytułowana „Granice percepcji”, odbyła się w Galerii Czytelni w Warszawie w 1982 roku i od razu zwróciła uwagę krytyków dzięki nowatorskiemu połączeniu malarstwa olejnego z fotografią analogową.

W 1990 roku Edward Burie sformułował teoretyczną podstawę swojego ruchu artystycznego – Nowa Przestrzeń. Głównym założeniem było „przekraczanie tradycyjnych granic medium poprzez integrację obrazu i rzeczywistości”. Ruch zyskał liczne grono zwolenników, wśród których byli tacy artyści jak Marek Kowalski i Anna Nowak.

Najważniejsze dzieła

• „Miasto w płomieniach” (1994) – monumentalny obraz olejny przedstawiający abstrakcyjną wizję Krakowa w ogniu, wykorzystujący technikę podwójnego naświetlenia.
• „Czas w kadrze” (1999) – seria fotografii analogowych, w których Burie manipulował ekspozycją, aby ukazać upływ czasu jako ruchome linie światła.
• „Przestrzeń pustki” (2005) – instalacja w Muzeum Sztuki Współczesnej w Warszawie, łącząca wielkoformatowe obrazy z interaktywnymi sensorami reagującymi na ruch zwiedzających.

Wyróżnienia i nagrody

Edward Burie otrzymał liczne wyróżnienia, w tym:

• Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w 1998 roku.
• Stypendium “Kreatywny Europa” przyznane przez Unię Europejską w 2003 roku.
• Honorowy tytuł doktora honoris causa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie w 2010 roku.

Dziedzictwo

Po śmierci w 2020 roku, dzieła Edwarda Buriego zostały wystawione w licznych galeriach i muzeach, m.in. w Muzeum Sztuki Modernistycznej w Łodzi oraz w Luwrze w Paryżu. Jego prace są przedmiotem badań akademickich, a liczne publikacje, takie jak „Koncepcje przestrzeni w twórczości Edwarda Buriego” (red. Krzysztof Zieliński, 2015), analizują wpływ jego teorii na współczesną sztukę.

Bibliografia

• Zieliński, Krzysztof (red.). Koncepcje przestrzeni w twórczości Edwarda Buriego. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2015.
• Nowak, Anna. Nowa Przestrzeń – Manifest. Kraków: Wydawnictwo Sztuka, 2001.
• Burie, Edward. Przez pryzmat obrazu. Warszawa: ArtPress, 2008.

Powiązane artykuły

Malarstwo abstrakcyjne | Fotografia analogowa | Sztuka konceptualna | Kraków | Warszawa