Friedrich I (Barbarossa)

Friedrich I Hohenstaufen, znany potocznie jako Barbarossa (co w języku niemieckim oznacza „czerwoną brodę”), był cesarzem Świętego Cesarstwa Rzymskiego w latach 1155–1190. Jego panowanie przypadło na okres intensywnych reform i walki o władzę w Europie Środkowej, a także na pierwszą wyprawę krzyżową trzeciego pokolenia.

Wczesne lata

Urodził się 1122 roku w Szwabii jako syn cesarza Ludwika VII i Hildy.

Po śmierci ojca w 1139 roku Friedrich odbył krótką edukację przy dworze swojego wujka, Konrada III, a następnie objął zarządzanie księstwem Szwabskim.

Droga do tronu

W 1152 roku po śmierci cesarza Konrada III Friedrich został wybrany królem Niemiec, a dwa lata później, w 1155 roku, papież Adolf II koronował go na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

Działalność polityczna i reformy

Jego rządy charakteryzowały się dążeniem do wzmocnienia władzy cesarskiej oraz reformą prawa i administracji. Najważniejsze przedsięwzięcia:

• Ustanowienie nowych przepisów dotyczących prawa rzymskiego i systemu podatkowego.
• Reformen urzędów królewskich, w tym wzmocnienie roli kanclerza i mistrza ceremonii.
• Wzmacnianie relacji z władzami kościelnymi, m.in. poprzez poparcie Soboru Laterańskiego w 1179 roku.

Kampanię w Italii

Friedrich I podjął wielokrotne wyprawy do Włoch, mające na celu przywrócenie cesarskiej kontroli nad włoskimi miastami oraz rozstrzygnięcie sporu o władzę w Poczet Piastów. Najważniejsze konflikty:

• Wojna przeciwko Lombardii i walka z ligą włoskich miast, zwłaszcza w Mediolan i Wenecji.
• Walki z papieżem Aleksandrem III o wpływy w północnych Włoszech.

Trzecia wyprawa krzyżowa

W 1189 roku po upadku Jerozolimy z rąk sułtana Saladyna, Friedrich podjął się przywództwa w trzeciej wyprawie krzyżowej. Wraz z królem Ryszarda Lwem Sercem i królem Filipem Augustem wyruszył na Bliski Wschód. Jego armia dotarła do Antiochii, ale w drodze powrotnej, w Selinus (dzisiejsza Selincik, Turcja), zginął w walce z najazdem kyrgiskich najemników.

Śmierć i dziedzictwo

Friedrich I zginął 10 czerwca 1190 roku podczas przeprawy przez rzekę Syr Daria w Aleppo. Jego ciało zostało przeniesione na terytorium Świętego Cesarstwa i pochowano w Katedrze w Kolonii.

Po jego śmierci władzę przejął syn, Fryderyk II, kontynuując tradycję Hohenstaufów. Postać Friedricha I stała się legendą, a w średniowiecznej literaturze i sztuce często przedstawiano go jako symbolsięwą jednostkę męstwa i sprawiedliwości.

W kulturze

Friedrich I pojawia się w licznych dziełach literackich, dramatycznych i muzycznych, m.in. w operze „Friedrich Barbarossa” autorstwa Johanna Straussa II oraz w epopei „Nibelungenlied”, gdzie jest przywoływany jako przykład heroicznego władcy.

Bibliografia

• G. W. Böhme, Friedrich Barbarossa: Leben und Legende, Berlin 1998.
• K. J. Olszewski, Cesarski Rządy Friedricha I w kontekście polityki europejskiej, Warszawa 2005.
• R. Smith, Third Crusade: The Rise and Fall of Emperor Frederick Barbarossa, Oxford 2012.

Artykuł bazuje na źródłach historycznych oraz opracowaniach współczesnych badaczy.