Health insurance in the United States
Ubezpieczenie zdrowotne w Stanach Zjednoczonych (Stany Zjednoczone) jest złożonym systemem, w którym udział mają zarówno podmioty prywatne, jak i publiczne. System ten nie zapewnia powszechnego, państwowego ubezpieczenia zdrowotnego dla całej populacji, co odróżnia go od systemów obowiązujących w wielu innych krajach rozwiniętych.
Historia
Początki ubezpieczeń zdrowotnych w USA sięgają początku XX wieku, kiedy to prywatne firmy zaczęły oferować polisy pracownicze jako dodatkowy benefyt. W latach lat 30. r. wprowadzono pierwsze programy rządowe, m.in. Ustawę o Ubezpieczeniu Społecznym (1935). System publiczny rozwinął się znacząco w latach 60., kiedy powstały dwa najważniejsze programy:
- Medicare – program skierowany do osób w wieku 65 lat i starszych oraz niektórych osób niepełnosprawnych.
- Medicaid – program pomocowy dla osób o niskich dochodach, finansowany wspólnie przez rząd federalny i stany.
Podstawowe formy ubezpieczenia
Ubezpieczenia prywatne
Większość Amerykanów posiada prywatne ubezpieczenie zdrowotne, najczęściej wykupowane przez pracodawcę (ubezpieczenie pracodawcy). Polisy te są sprzedawane przez firmy ubezpieczeniowe, a warunki (zakres świadczeń, wysokość składki, udział własny) różnią się w zależności od planu.
Programy publiczne
Oprócz Medicare i Medicaid, istnieją inne programy federalne, takie jak:
- Children's Health Insurance Program (CHIP) – zapewnia ubezpieczenie dzieciom z rodzin o dochodach nieco wyższych niż granica uprawniająca do Medicaid.
- Veterans Health Administration (VHA) – opieka medyczna dla weteranów.
Ubezpieczenie indywidualne
Osoby niepracujące lub nieposiadające dostępu do ubezpieczenia pracodawcy mogą kupić polisę na własny rachunek na rynku prywatnym. Od roku 2010 funkcjonuje Affordable Care Act (ACA), który wprowadził Marketplace – internetowy rynek, w którym można porównać i zakupić plany ubezpieczeniowe.
Affordable Care Act (ACA)
Ustawa o ochronie zdrowia i przystępności usług (ang. Affordable Care Act), zwana potocznie „Obamacare”, wprowadzona w 2010 roku, miała na celu zwiększenie dostępu do ubezpieczeń oraz obniżenie kosztów opieki medycznej. Kluczowe elementy ACA:
- Obowiązek posiadania ubezpieczenia (individual mandate) – zniesiony w 2019 r.
- Rozszerzenie uprawnień do Medicaid w stanach, które zdecydowały się przyjąć federalne fundusze.
- Subwencje dla osób o niskich i średnich dochodach, umożliwiające zakup tańszych planów.
- Zakaz odrzucania wnioskodawców i wykluczania istniejących schorzeń (warunków istniejących).
Finansowanie i koszty
Według danych Centra Medicare i Medicaid Services (CMS) wydatki na opiekę zdrowotną stanowią ponad 18% PKB USA – jedne z najwyższych na świecie. Składki prywatne są zazwyczaj dzielone pomiędzy pracodawcę a pracownika (średnio 70 %/30 %). W 2023 r. średnia roczna składka rośnieła do około $7 000 na osobę.
Wyzwania i krytyka
System ubezpieczeń zdrowotnych w USA boryka się z licznymi problemami:
- Niepełny dostęp – mimo ACA wciąż istnieje znaczna grupa osób (tzw. nieubezpieczonych), zwłaszcza w stanach nieprzyjmujących rozszerzenia Medicaid.
- Wysokie koszty – zarówno składki, jak i opłaty za usługi medyczne pozostają wysokie, co prowadzi do zadłużenia i ograniczenia korzystania z opieki.
- Złożoność systemu – różnorodność planów, różne zasady pokrycia i liczne regulacje utrudniają zrozumienie opcji, zwłaszcza dla osób starszych i imigrantów.
- Nierówności – dostęp do wysokiej jakości opieki zależy od dochodu, miejsca zamieszkania i statusu zatrudnienia.
Reformy i perspektywy
W dyskusjach politycznych regularnie pojawiają się propozycje reform:
- Wprowadzenie jednolitego systemu publicznego (systemu jednokierunkowego).
- Rozszerzenie programów publicznych na dodatkowe grupy społeczne.
- Regulacje mające na celu ograniczenie kosztów leków i usług medycznych.
- Utrzymanie i rozwój Marketplace jako platformy konkurencyjnej.
W zależności od kierunku zmian, system może stać się bardziej dostępny i sprawiedliwy, ale wymaga to szerokiego konsensusu politycznego i społecznego.