IgE (immunoglobulina klasy E)

IgE – skrót od immunoglobulina klasy E – jest jednym z pięciu głównych klas przeciwciał w organizmie człowieka. Przeciwciała te, zwane również przeciwciałami, odgrywają kluczową rolę w układzie immunologicznym, a IgE jest szczególnie związana z reakcjami alergicznymi i obroną przed pasożytniczymi.

Historia odkrycia

Klasa IgE została po raz pierwszy zidentyfikowana w 1967 roku przez japońskich immunologów Sadao i Teruko Ishizaka. Ich badania wykazały, że IgE wiąże się z alergenami i odgrywa centralną rolę w wywoływaniu natychmiłowej reakcji alergicznej, znanej jako reakcja typu I (reakcja typu I).

Struktura i właściwości chemiczne

• Składa się z dwóch łańcuchów ciężkich klasy ε oraz dwóch łańcuchów lekkich κ lub λ.
• Jest najmniej obfita w surowicy – stanowi <0,01 % całkowitej ilości przeciwciał.
• Ma wysoką powinowatość do receptorów FcεRI znajdujących się na powierzchni mastocytów i bazofilów.

Funkcje biologiczne

IgE uczestniczy w dwóch głównych procesach:

1. Obrona przed pasożytami – niezwykle skuteczna w eliminacji helmintów (glist) i innych pasożytów pasożytniczych.
2. Reakcje alergiczne – po przyłączeniu się do receptora FcεRI na mastocyto­tach i bazofilach, wiązanie się alergenów z IgE wywołuje uwolnienie mediatorów takich jak histamina, prostaglandyny i leukotrieny, co skutkuje objawami alergii.

Znaczenie kliniczne

Podwyższone stężenie IgE w surowicy (tzw. hiperIgE) jest charakterystyczne dla:

• Alergii pokarmowych, wziewnych i kontaktowych.
• Astmy o podłożeniu alergicznym.
• Choroby pasożytnicze, zwłaszcza infestacje jelitowe.
• Zespołu hiper-IgE (Zespół hiper-IgE), rzadkiej choroby genetycznej.

Diagnostyka

Stężenie IgE mierzy się metodą immunochemiczną (ELISA, immunofluorescencja). Pomiar ten jest wykorzystywany w:

• Diagnostyce alergii w ramach testów skórnych i serum.
• Monitorowaniu skuteczności terapii antyalergicznej, np. immunoterapii alergenowej.

Leczenie i modulacja

Współczesna terapia alergii coraz częściej skierowana jest przeciwko IgE:

• Monoklonalne przeciwciało omalizumab wiąże się z wolną IgE, zapobiegając jej przyłączeniu do receptorów mastocytów.
• Nowe podejścia obejmują terapię genową i szczepionki przeciwpasożytnicze, które modyfikują reakcję IgE.

Powiązane pojęcia

Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach encyklopedycznych:

• Przeciwciała
• Układ immunologiczny
• Alergia
• Astma
• Histamina
• Mastocyty
• Reakcja typu I

Bibliografia

1. Ishizaka, S., Ishizaka, T. (1967). IgE: The New Antibody Class. Journal of Immunology.
2. Gould, H.J., et al. (2001). IgE and Allergic Disease. Nature Immunology.
3. Simon, H.U., et al. (2010). Clinical Relevance of Serum IgE. Clinical & Experimental Allergy.