encyklopedia.run.place

Infrastructure Investment and Jobs Act

Infrastructure Investment and Jobs Act (pol. Ustawa o Inwestycjach w Infrastrukturę i Miejsca Pracy), potocznie nazywana IIJA lub Blue‑Slip Act, jest ustawą federalną Stanów Zjednoczonych przyjętą w 2021 roku. Ustawa przewiduje ponad 1,2 biliona dolarów wydatków na modernizację infrastruktury krajowej, w tym transport, energetykę, wodociągi, szerokopasmowy internet oraz projekty związane z walką ze zmianami klimatycznymi.

Historia

Projekt ustawy został przedstawiony po pierwszej turze wyborów prezydenckich Joe Biden, które odbyły się w listopadzie 2020. Pierwszy projekt, nazwany „American Jobs Plan”, został zaprezentowany w marcu 2021 i spotkał się z intensywnymi negocjacjami w Kongresie. Po kompromisie pomiędzy demokratami a republikańczykami ustawa została przyjęta przez Izbę Reprezentantów 31 sierpnia, a następnie przez Senat 16 sierpnia 2021.

Najważniejsze postanowienia

  • Transport: 550 mld USD na drogi, mosty, koleje, lotniska i transport publiczny; odnowienie ponad 50 % istniejących mostów.
  • Infrastruktura energetyczna: 73 mld USD na modernizację sieci przesyłowych, rozwój energii odnawialnej i instalacje ładowania pojazdów elektrycznych.
  • Wodociągi i kanalizacja: 55 mld USD na wymianę przestarzałych systemów wodnych, eliminację ołowianych rur i rozszerzenie dostępu do czystej wody w obszarach wiejskich.
  • Internet szerokopasmowy: 65 mld USD na budowę i rozbudowę sieci szerokopasmowego dostępu, zwłaszcza w obszarach wiejskich i mniej zamożnych społecznościach.
  • Transport kolejowy: 66 mld USD na modernizację kolei towarowych i pasażerskich, w tym projekt Railroad Revitalization Act.
  • Inwestycje w adaptację klimatyczną: 21 mld USD na projekty zwiększające odporność infrastruktury na skutki zmian klimatu.

Finansowanie

Ustawa finansowana jest w całości z budżetu federalnego, a nie z dodatkowego zadłużenia pochodzącego od stanów. Według Biura Budżetowego Kongresu środków zostanie przydzielonych w ciągu pięciu lat fiskalnych, począwszy od 2022 roku. Główne źródła przychodów to:

  • Podatek od odrobin podatku dochodowego najbogatszych gospodarstw domowych (tzw. minimum tax).
  • Podatek od zwrotów kapitałowych dla osób o dochodach powyżej 400 tys. USD.
  • Nowe opłaty za emisję dwutlenku węgla w sektorze energetycznym.

Wdrożenie i organy odpowiedzialne

Za realizację poszczególnych programów odpowiadają różne agencje federalne, w tym:

Wpływ na rynek pracy

Według szacunków Biura Statystyki Pracy (BLS), ustawa ma wygenerować około 2,7 miliona nowych miejsc w ciągu pierwszych pięciu lat. Największy wzrost zatrudnienia prognozowany jest w sektorach:

  • Budownictwo (prace drogowe, mostowe, kolejowe).
  • Energetyka odnawialna (farmy wiatrowe, panele słoneczne).
  • Technologie informacyjne (budowa sieci szerokopasmowej).
  • Inżynieria środowiskowa (oczyszczanie wód, projekty adaptacyjne).

Krytyka i kontrowersje

Ustawa spotkała się z krytyką ze strony niektórych republikańskich członków Kongresu, którzy argumentowali, że:

  • Wydatki mogą przyczynić się do wzrostu inflacji.
  • Podatek od odrobin podatku dochodowego jest niekonstytucyjny.
  • Niektóre projekty, zwłaszcza te związane z transformacją energetyczną, mogą negatywnie wpłynąć na regiony zależne od przemysłu węglowego.

Z kolei organizacje progresywne podkreślają, że ustawa jest kluczowa dla realizacji celów Zielonego Nowego Ładu i przeciwdziała degradacji infrastruktury, która w wielu przypadkach wymagała natychmiastowych napraw po pandemii COVID‑19.

Powiązane akty prawne

Bibliografia

  1. Ustawa o Inwestycjach w Infrastrukturę i Miejsca Pracy, tekst prawny, 2021.
  2. „Infrastructure Investment and Jobs Act: An Overview”, Raport Congressional Research Service, 2022.
  3. „Economic Impact of the IIJA”, Analiza Systemu Rezerwy Federalnej, 2023.