Jeju

Jeju (po koreańsku 제주도, dosłownie „wyspa Jeju”) – największa wyspa Korei Południowej, położona na Morzu Wschodniochińskim, około 130 km od wybrzeża Półwyspu Koreańskiego. Administracyjnie jest to jedno z jedynych specjalnych regionów administracyjnych w Korei Południowej, zarządzane jako prowincja specjalna Jeju Special Self-Governing Province.

Geografia

Wyspa ma powierzchnię 1 849 km² i jest wulkanicznego pochodzenia. Dominującym elementem jej krajobrazu jest Hallasan – najwyższy szczyt Korei (1 950 m n.p.m.), będący jednocześnie wygasłym wulkanem. Na południu wyspy leży rozległy kraterowy kompleks Manjanggul, będący jednym z najdłuższych systemów jaskiń lawowych na świecie.

Historia

Wyspa była zamieszkana już w okresie neoliticznym (ok. 8 tyś. p.n.e.). W Goguryeo i Silla była strategicznym punktem handlowym. W XI wieku stała się własnością rodziny Mok Shin Jong, a w późniejszych wiekach przeszła pod panowanie dynastii Joseon. Po II wojnie światowej, w 1948 roku, Jeju stało się częścią nowo powstałej Korei Południowej. W latach 1948‑1949 doszło tu do krwawego powstania Powstania jeju (1948), które zostało stłumione przez rząd centralny.

Administracja

Od 2006 roku Jeju posiada status specjalnego regionu administracyjnego, co daje jej większą autonomię w zakresie polityki podatkowej, edukacji i ochrony środowiska. Podział administracyjny obejmuje dwa główne miasta:

• Jeju City – stolica wyspy, położona w północno-wschodniej części.
• Seogwipo – miasto w południowej części wyspy, popularne wśród turystów.

Kultura i tradycje

Jeju posiada odrębną tożsamość kulturową, odmienną od reszty Korei Południowej. Do najważniejszych elementów należą:

• Haenyeo – kobiety nurkujące bez sprzętu, które od wieków zbierają mięczaki i ryby. Są one symbolem wyspy i zostały wpisane na listę Dziedzictwa UNESCO jako „żywe tradycje”.
• Język dialekt jejujski, znany jako Jeju-eo, różniący się znacząco od standardowego języka koreańskiego.
• Tradycyjne budowle dol house – kamienne domy o charakterystycznym dachu wykonanym z jęczmienia.

Gospodarka

Gospodarka wyspy opiera się głównie na:

• Turystyce – Jeju jest jednym z najpopularniejszych kierunków w Azji, przyciągając rocznie ponad 15 milionów turystów, zarówno krajowych, jak i zagranicznych.
• Rolnictwie – uprawa cytrusów (zwłaszcza mandarynek i pomarańczy), zielonej herbaty oraz warzyw.
• Rybołówstwie i przetwórstwie rybnym – szczególnie połowy łososia, makreli i wodorostów.
• Technologia – w ostatnich latach rozwijane są parki technologiczne, m.in. w Jeju Free International City.

Turystyka

Do najważniejszych atrakcji turystycznych należą:

1. Seongsan Ilchulbong (Wulkaniczny Szczyt wschodzącego słońca) – spektakularna formacja skalna, wpisana na listę UNESCO.
2. Jeju Loveland – park tematyczny sztuki erotycznej.
3. Jeju Stone Park – muzeum na otwartym powietrzu prezentujące tradycyjną kulturę kamienną.
4. Olle Trail – sieć szlaków pieszych o długości ponad 400 km, prowadzących przez najpiękniejsze zakątki wyspy.
5. Camellia Hill – ogród kwiatowy z setkami gatunków kamelii.

Środowisko i ochrona przyrody

Jeju jest wyjątkowym regionem pod względem bioróżnorodności. Wiele obszarów jest chronionych jako park narodowy lub rezerwat przyrody. Wyspa jest także jednym z pierwszych miejsc w Korei Południowej, które wprowadziły program Zero Emission Policy, dążąc do neutralności węglowej do 2050 roku.

Transport

Główny węzeł komunikacyjny to Port Jeju International Airport, obsługujący loty krajowe i międzynarodowe. Na wyspie funkcjonuje rozbudowana sieć autobusowa, a dla turystów popularne są wynajmy samochodów i rowerów elektrycznych.

Współczesne wyzwania

Mimo rozwoju turystyki, Jeju zmaga się z problemami takimi jak:

• Presja na środowisko naturalne i konieczność zrównoważonego rozwoju.
• Utrata tradycyjnych języków i zwyczajów w wyniku globalizacji.
• Wzrost kosztów życia przy rosnącym napływie ludności i turystów.

W kulturze popularnej

Jeju jest często przedstawiana w koreańskich dramach (np. Summer of Love) oraz w filmach dokumentalnych poświęconych haenyeo. Wyspa jest również tematem licznych książek podróżniczych i przewodników turystycznych.

Patrzenie w przyszłość

Planowane są projekty infrastrukturalne, takie jak rozbudowa sieci kolejowej Jeju Rail Project oraz dalsze rozwijanie sektora technologicznego w ramach Jeju Free International City. Wszystko to ma na celu umocnienie pozycji wyspy jako lidera zrównoważonego rozwoju w regionie Azji-Pacyfiku.

Bibliografia

W artykule wykorzystano materiały z Encyklopedii Koreańskiej, Statystyk Turystyki Korei Południowej oraz Publikacji UNESCO o Jeju.