Le roi thè
Le roi thè (z francuskiego „król herbaty”) – termin używany w polsko‑francuskiej tradycji kulinarno‑kulturalnej, oznaczający wysokiej jakości czarną herbatę, najczęściej pochodzącą z regionu Indie lub Sri Lanki, podawaną w ceremonialny sposób, często w połączeniu z delikatnymi dodatkami, takimi jak miód, cynamon czy świeże cytryny. Nazwa wywodzi się z XVIII‑wiecznego salonu paryskiego, w którym herbaciarz Janusz Kwiatkowski, pochodzący z Warszawy, został przyjęty przez francuską arystokrację jako „król” wśród dostawców herbaty.
Historia
Słowo roi w języku francuskim oznacza „króla”. Po raz pierwszy pojawiło się w dokumentach handlowych z 1765 roku, kiedy to francuska Kompania Wschodnioindyjska wprowadziła nową odmianę czarnej herbaty, którą określano jako roi thè ze względu na jej wyjątkową jakość i aromat. Od tego czasu termin stał się synonimem herbaty ekskluzywnej, przeznaczonej wyłącznie dla dworu królewskiego i najbogatszych mieszczan.
Tradycyjny sposób podawania
Tradycyjny rytuał podawania le roi thè opiera się na kilku etapach:
- Wstępne podgrzanie czajnika i rozlanie wody o temperaturze 90 °C;
- Dodanie jednej łyżeczki czarnej herbata na 200 ml wody;
- Parzenie przez 3‑4 minuty;
- Dodanie wymaganego dodatku (np. miodu lub cytryny);
- Podanie w porcelanowych filiżankach ozdobionych wzorem królewskim.
Kultura i wpływ
W XIX‑wiem wieku le roi thè stało się nie tylko napojem, ale i elementem kultury francuskiej arystokracji. W salonach literackich i politycznych omawiano najnowsze dzieła i decyzje państwowe przy filiżance tego napoju. W Polsce popularność herbaty tego rodzaju przyczyniła się do rozwoju herbaciarń w miastach takich jak Kraków czy Wrocław.
Współczesne znaczenie
Dziś le roi thè jest nazwą marki premium, której produkty są sprzedawane w ekskluzywnych sklepach i hotelach na całym świecie. Mimo że akcja marketingowa opiera się na historycznym dziedzictwie, sam napój pozostaje wierny tradycyjnym metodom uprawy i parzenia, co docenia szerokie grono koneserów herbaty.