Los Angeles
Los Angeles (potocznie L.A.) – miasto położone w południowo‑zachodniej części Stanów Zjednoczonych, stolica Kalifornii. Jest drugim pod względem liczby mieszkańców miastem w USA po Nowym Jorku i jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych, gospodarczych oraz rozrywkowych na świecie.
Spis treści
- Geografia i położenie
- Historia
- Demografia
- Gospodarka
- Kultura i sztuka
- Infrastruktura i transport
- Sport
- Edukacja
- Zobacz również
Geografia i położenie
Los Angeles leży nad wybrzeżem Pacyfiku, na obszarze Dolina Meksykańska. Miasto rozciąga się na ponad 1 302 km², obejmując zarówno liczne plaże, jak i pagórkowate tereny wzdłuż pasma Santa Monica. Klimat jest typowo śródziemnomorski – łagodne, wilgotne zimy i gorące, suche lata.
Historia
Obszar dzisiejszego Los Angeles zamieszkiwali rdzennie Tubatulczycy. W 1769 roku hiszpański misjonarz Junípero Serra założył misję San Gabriel, a w 1781 roku powstała osada El Pueblo de Nuestra Señora la Reina de los Ángeles de Porciúncula. W 1850 roku miasto stało się stolicą nowo utworzonego stanu Kalifornia.
Demografia
Według spisu ludności z 2020 roku Los Angeles liczyło ponad 3,9 miliona mieszkańców. Jest to miasto wielokulturowe; ponad połowa ludności ma pochodzenie latynoskie, a znaczące grupy stanowią Azjaci, Afrykańczycy oraz Europejczycy. Oficjalnym językiem jest angielski, lecz w codziennym życiu powszechnie używa się także hiszpańskiego.
Gospodarka
Los Angeles jest jednym z największych centrów gospodarczych w USA. Najważniejsze sektory to:
- Rozrywka i media – siedziba Hollywood, licznych wytwórni filmowych, studiów telewizyjnych oraz agencji reklamowych;
- Technologia i start‑upy – rozwijający się Silicon West, w którym działają firmy z branży programistycznej, sztucznej inteligencji i biotechnologii;
- Handel międzynarodowy – Port Los Angeles jest jednym z najruchliwszych portów kontenerowych na świecie;
- Turystyka – przyciąga rocznie miliony turystów odwiedzających plaże, muzea i atrakcje kulturowe.
Kultura i sztuka
Miasto słynie z bogatej oferty kulturalnej. Do najważniejszych instytucji należą:
- Getty Museum – kolekcje sztuki antycznej i współczesnej;
- Los Angeles County Museum of Art (LACMA) – największe muzeum sztuki w zachodniej części USA;
- Walt Disney Concert Hall – dom Los Angeles Philharmonic;
- Hollywood Boulevard – znany deptak z Walk of Fame i licznymi kinami.
Infrastruktura i transport
Transport publiczny zarządzany jest przez Los Angeles Metro, które obejmuje system linii kolejowych i autobusowych. Miasto posiada trzy główne lotniska:
- Los Angeles International Airport (LAX) – największy port lotniczy w rejonie.
- Hollywood Burbank Airport (BUR)
- Long Beach Airport (LGB)
Rozbudowana sieć autostrad, w tym słynna Interstate 5 i U.S. Route 101, zapewnia szybki dostęp do sąsiednich miast.
Sport
Los Angeles jest gospodarzem wielu drużyn sportowych, m.in.:
- Los Angeles Lakers – koszykówka (NBA);
- Los Angeles Clippers – koszykówka (NBA);
- Los Angeles Galaxy – piłka nożna (MLS);
- Los Angeles Dodgers – baseball (MLB).
Miasto było gospodarzem letnich Igrzysk w 1984 roku oraz zimowych igrzysk w 2028 roku.
Edukacja
W Los Angeles działają liczne uczelnie wyższe, w tym:
- University of California, Los Angeles (UCLA) – jedna z czołowych uczelni publicznych w USA;
- University of Southern California (USC) – prywatna uczelnia znana z programów filmowych i inżynierii;
- California Institute of Technology (Caltech) – w pobliżu, w Pasadena.
Zobacz również
- Kalifornia
- Stany Zjednoczone
- Hollywood
- San Diego
- Ocean Spokojny
- 1969 rok – ważny dla kultury latynoskiej w mieście