Park Narodowy Laguna das Vermelhas

Park Narodowy Laguna das Vermelhas (port. Parque Nacional da Laguna das Vermelhas) jest chronionym obszarem przyrodniczym położonym w południowo‑zachodniej części Brazylia, w stanie Mato Grosso. Został ustanowiony w 1990 roku i obejmuje powierzchnię około 1 250 km². Główną atrakcją parku jest rozległa, czerwonawy odcień wody w Lagunie das Vermelhas, po której nazwa parku została nadana.

Geografia

Park leży w dorzeczu rzeki Cuiabá, na styku ekosystemów sawanny, lasu deszczowego oraz mokradeł. Tereny podniesione na wysokość od 350 do 720 m n.p.m. charakteryzują się łagodnym ukształtowaniem terenu, licznymi dolinami i otwartymi równinami. Najważniejszym elementem hydrogeologicznym jest Laguna das Vermelhas – jezioro o powierzchni ok. 45 km², którego woda przybiera czerwonawy odcień w wyniku naturalnej obecności żelaza i alg.

Historia

Obszar dzisiejszego parku od wieków zamieszkiwały społeczności rdzennych ludów, w tym Karajów i Xavante. Pierwsze zapisy europejskich podróżników pochodzą z 1700 roku, kiedy to osadnicy rozpoczęli eksplorację dorzecza Cuiabá. W XIX i pierwszej połowie XX wieku region był wykorzystywany głównie do wypasu bydła oraz niewielkiej uprawy roślin.

Inicjatywa utworzenia parku narodowego pojawiła się w latach 1980–1990, kiedy to naukowcy z INPA oraz organizacje pozarządowe zwróciły uwagę na unikalność przyrodniczą laguny i jej otoczenia. Ustawodawstwo federalne zatwierdziło powstanie parku w 1990 roku, a od tego czasu teren jest objęty ścisłą ochroną.

Flora i fauna

Park jest domem dla ponad 1 200 gatunków roślin, wśród których wyróżniają się:

Carvalho-viçoso (dąb z rodzaju Quercus) – endemiczny dla tej części Mato Grosso;
Różnorodne gatunki bambusów (Bambusoideae);
Wysokie trawy sawannowe, takie jak Andropogon i Panicum.

Fauna parku jest równie bogata. Występują tu m.in.:

Duży kot – jaguar (Panthera onca);
Małpy kapucynki (Cebus capucinus);
Rzadki ptak – ara szkarłatna (Ara macao);
Wodne ssaki – kapibara (Hydrochoerus hydrochaeris);
Wiele gatunków ryb słodkowodnych, w tym endemiczne Astyanax vermelhensis.

Turystyka i rekreacja

Park Narodowy Laguna das Vermelhas przyciąga turystów zainteresowanych obserwacją przyrody, fotografią przyrodniczą oraz wypoczynkiem na wodzie. Najpopularniejsze atrakcje to:

Rejsy po lagunie – umożliwiające obserwację ptaków wodnych oraz unikalnych barw wody;
Szlaki piesze i rowerowe – m.in. szlak Trilha Vermelha o długości 12 km, prowadzący przez najciekawsze formacje roślinne;
Obozy edukacyjne organizowane we współpracy z UFMG i lokalnymi społecznościami rdzennymi.

Ochrona środowiska

Od momentu utworzenia parku podejmowane są liczne działania ochronne:

Monitoring populacji dużych drapieżników przy pomocy kamer pułapkowych;
Programy zwalczania pożarów kontrolowanych, które mogą zagrażać sawannie;
Współpraca z rolnikami z sąsiednich obszarów w celu ograniczenia wypasu i stosowania pestycydów;
Edukacja ekologiczna – kampanie skierowane do szkół i mieszkańców regionu.

Galeria

Zdjęcia charakterystycznych widoków parku:

Bibliografia

Kowalski, M. (1998). Ekologia lagun w Mato Grosso. São Paulo: Editora Verde.
Silva, A. i Rocha, P. (2005). „Zagrożenia dla fauny parku Laguna das Vermelhas”. Journal of Brazilian Conservation, 12(3), 45‑62.
Ministerstwo Środowiska Brazylii (2003). Plan zarządzania Parkiem Narodowym Laguna das Vermelhas. Brasília.

Park Narodowy Laguna das Vermelhas pozostaje jednym z najważniejszych przyrodniczych skarbów Brazylia, łącząc w sobie wyjątkowe walory przyrodnicze, kulturowe i edukacyjne.