Pustynia Mojave
Pustynia Mojave (łac. Desertus Mojavensis) – rozległy obszar pustynny położony w południowo‑zachodnich Stanach Zjednoczonych, obejmujący części stanów Kalifornia, Nevada, Arizona oraz Uta. Jest to jedno z najgorętszych i najsuchszych miejsc w Ameryce Północnej, charakteryzujące się unikalnym ekosystemem oraz licznymi formacjami skalnymi.
Geografia i granice
Pustynia Mojave rozciąga się na powierzchni około 124 000 km². Na północy graniczy z pustynią Sahara (przez obszar pustynny w Nevadzie) oraz z pustynią Columbia. Na wschodzie łączy się z pustynią Graniczny, a na zachodzie z wybrzeżem Pacyfiku, w tym z Górami Sierra Nevada. Najwyższym punktem pustyni jest szczyt Kootenai (1 832 m n.p.m.).
Klimat
Klimat pustyni Mojave jest klasyfikowany jako pustynny (BWh w klasyfikacji Köppena). Średnie roczne opady wynoszą 130–250 mm, przy czym najwięcej deszczu spada w miesiącach zimowych. Lata są ekstremalnie gorące – temperatury w pobliżu miasta Barstow przekraczają 45 °C, a w nocy przyjmują bardzo niskie wartości, co tworzy duże wahania termiczne.
Geologia
Podłoże pustyni składa się głównie z piaskowców, wapieni oraz bazaltowych ciasteczek wulkanicznych, które powstały w trakcie aktywności sejsmicznej i wulkanicznej w okresie tercjaru. Charakterystyczne formacje skalne, takie jak kaktus jukata (Yucca brevifolia), znany jako Joshua tree. Inne ważne rośliny to: kaktusy (np. Carnegiea gigantea), krzewy z'ykzakowate oraz trawy agawy.
Wśród zwierząt występują: węże (np. Crotalus scutulatus), jaszczurki (Phrynosoma), gryzonie (np. Perognathus) oraz duże drapieżniki, w tym kojot i sokół wędrowny. Unikalnym gatunkiem jest także ptak pustynny (ang. Gila monster).
Ochrona i obszary chronione
Część pustyni objęta jest różnymi formami ochrony przyrodniczej, m.in.: Park Narodowy Joshua Tree, Rezerwat Mojave oraz liczne obszary biosfery. W 1994 roku ustanowiono gorące strefy ochrony, aby ograniczyć wpływ działalności górniczej i turystycznej.
Historia i kultura
Obszar ten był zamieszkiwany przez rdzennych Amerykanów, w szczególności przez plemiona Pueblo i Uto‑Aztec. W XIX wieku pustynia stała się trasą szlaku kolejowego Transkontynentalnej Kolei, a później centrum przemysłu wydobywczego (miedź, złoto, uran). W latach 60. i 70. XX wieku region przyciągał również artystów i muzyków, m.in. grupę The Stooges, które nagrały album „Mojave Road”.
Turystyka
Turystyka w pustyni Mojave koncentruje się wokół Parku Narodowego Joshua Tree, spektakularnych formacji skalnych (np. Dolina Ognia) oraz szlaków pieszych i rowerowych, takich jak Mojave Adventure Trail. Region jest również popularny wśród miłośników obserwacji nocnego nieba – dzięki minimalnemu zanieczyszczeniu świetlnemu jednym z najciekawszych miejsc jest Observatorium w Mount Johnson.
Znaczenie gospodarcze
Pustynia Mojave odgrywa ważną rolę w amerykańskiej gospodarce, głównie dzięki wydobyciu minerałów (miedź, złoto, węgiel), produkcji energii słonecznej (ogromne farmy fotowoltaiczne) oraz rosnącemu sektorowi turystycznemu. Jednocześnie istnieje napięcie pomiędzy rozwojem gospodarczym a ochroną przyrody.