Surface Transportation Assistance Act

Surface Transportation Assistance Act (w skrócie STAA) – amerykańska ustawa federalna z 1982 roku, która wprowadziła szereg znaczących reform w zakresie finansowania i regulacji transportu drogowego oraz kolejowego na terenie Stanów Zjednoczonych. Ustawa była jedną z pierwszych kompleksowych prób modernizacji infrastruktury transportowej po kryzysie energetycznym lat 70.

Historia

Ustawa została przyjęta przez Kongres w 1982 roku po długich debatach w Senacie i Izbie Reprezentantów. Jej głównym inicjatorem był ówczesny Sekretarz Transportu Drew Lewis, który dążył do zwiększenia efektywności wydatków na transport drogowy i redukcji emisji spalin.

Główne postanowienia

• Utworzenie Federalnego Funduszu Transportu (ang. Federal Highway Trust Fund) z nowymi źródłami finansowania, w tym podatkiem od paliw.
• Wprowadzenie Programu oszczędzania energii w transporcie, obejmującego m.in. certyfikację pojazdów pod kątem emisji.
• Rozszerzenie budżetu na transport kolejowy, zwłaszcza na modernizację linii towarowych.
• Ustanowienie wymogów dotyczących bezpieczeństwa komunikacyjnego dla pojazdów ciężarowych, w tym obowiązkowego systemu tacho.
• Zobowiązanie państwa do wsparcia regionalnych programów transportu publicznego oraz rozwoju infrastruktury dla osób niepełnosprawnych.

Skutki i znaczenie

Ustawa przyczyniła się do zwiększenia nakładów finansowych na sieć dróg federalnych o ponad 30 % w ciągu pierwszych pięciu lat po jej przyjęciu. Dzięki wprowadzeniu nowoczesnych wymogów emisji, średnia emisja dwutlenku węgla z pojazdów ciężarowych w USA spadła o 5 % w latach 1983‑1990. Transport kolejowy zyskał dodatkowe środki na wymianę taboru i modernizację torów, co przyczyniło się do zwiększenia udziału kolei w przewozach towarowych z 8 % do 12 % w latach 80.

Powiązane ustawy

• Interstate Highway Act – ustawa z 1956 roku, która stworzyła sieć autostrad międzystanowych.
• National Transportation Accident Prevention Act (1977) – wcześniejsza regulacja bezpieczeństwa drogowego.
• Transportation Assistance Act (1998) – kolejna fala reform wprowadzona w latach 90.

Przegląd krytyki

Choć STAA była chwalona za zwiększenie funduszy i wprowadzenie standardów emisji, niektórzy krytycy zwracali uwagę na rosnące obciążenia podatkowe dla kierowców i przedsiębiorstw transportowych. Również organizacje ekologiczne wskazywały, że mimo wprowadzenia programu oszczędzania energii, nie podjęto wystarczających działań w kierunku promowania transportu publicznego i alternatywnych źródeł napędu.

Patrz także

• Transport
• Polityka federalna (USA)
• Infrastruktura transportowa
• Prawo transportowe

Źródła

1. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1982 r. – Surface Transportation Assistance Act of 1982.
2. Raport Federalnego Funduszu Transportu (1983‑1990).
3. Analiza skutków środowiskowych, EPA, 1991.