vé

vé – znak diakrytyczny, będący literą v z akcentem ostrym (Unicode U+00FA). W językach zachodnioeuropejskich, szczególnie we francuskim, używany jest do oznaczenia konkretnej wymowy samogłoski e po spółgłosce v. W niektórych językach romańskich i bałkańskich znak ten pełni funkcję odróżniającą wyrazy homofoniczne oraz wskazuje na pochodzenie etymologiczne.

Ortografia i wymowa

W języku francuskim kombinacja vé wymawiana jest jako /ve/. Akcent ostry wskazuje, że samogłoska e jest otwarta i wymawiana w sposób wyraźny, nie ulegając redukcji do dźwięku zwężonego (akcent ostrzy). Przykłady:

• cavé – po francusku „wyżłobiony”
• ravé – „rozpoczęty, rozbudzony”

Historia

Użycie akcentu ostrego w połączeniu z literą v pojawiło się w XVII wieku wraz z rozwojem druku typograficznego, kiedy to drukarze potrzebowali odróżniać wyrazy o podobnym zapisie. Pierwsze zachowane wydruki z vé pochodzą z 1660 roku w Paryżu.

Użycie w innych językach

Choć najczęściej kojarzone jest z francuskim, znak vé występuje także w:

• języku włoskim – rzadko, jako element zapożyczeń.
• hiszpańskim – w niektórych regionalnych odmianach, np. w Andaluzji.
• esperanto – jako alternatywa dla ve w poezji.

Kodowanie komputerowe

Znak vé jest reprezentowany w systemie Unicode jako U+00FA (mała litera) oraz U+00DA (wielka litera V́). W kodowaniu UTF‑8 ma postać C3 BA. W HTML można go zapisać jako ú lub é połączone z literą v.

Przykłady w literaturze i kulturze

W literaturze francuskiej vé pojawia się w tytułach i nazwiskach, np.:

• „Le Voyage de Védrine” – powieść z XVIII wieku.
• Imię artysty Claude Vé, znanego ze swoich impresjonistycznych pejzaży.

Powiązane pojęcia

Więcej informacji na temat znaków diakrytycznych i ich zastosowań można znaleźć w artykułach: Akcent, Litera, Systemy pisowni oraz Międzynarodowy kod językowy.