Województwo

Województwo – podstawowa jednostka podziału terytorialno‑administracyjnego Polski. W systemie samorządu terytorialnego województwo jest jednocześnie jednostką administracji rządowej oraz jednostką samorządu terytorialnego.

Definicja i zakres kompetencji

Województwo to obszar, na którym wykonywane są zadania z zakresu:

Polityki regionalnej i rozwoju gospodarczego,
Ochrony środowiska i gospodarki wodnej,
Transportu drogowego i kolejowego,
Oświaty ponadgimnazjalnej,
Ochrony zdrowia i systemu opieki społecznej,
Planowania i zagospodarowania przestrzennego.

Realizacją tych zadań zajmuje się sejmik wojewódzki (organ przedstawicielski) oraz zarząd województwa (organ wykonawczy), którego czołem stoi marszałek województwa.

Historia

Początki województw sięgają średniowiecznej Polski, gdzie termin wojewoda oznaczał wojskowego dowódcę zarządzającego określonym terenem. W XIX i XX wieku struktura ta była wielokrotnie przekształcana, m.in. w okresie zaborów, w II Rzeczypospolitej oraz w PRL.

Współczesny kształt województw został ustalony w wyniku reformy z 1999 roku, kiedy to liczba jednostek zmniejszono z 49 do 16, aby lepiej odpowiadały potrzebom rozwoju regionalnego i integracji z Unią Europejską.

Struktura administracyjna

Województwo dzieli się na:

powiaty – jednostki pośrednie pomiędzy województwem a gminą,
gminy – najniższy szczebel samorządu terytorialnego.

Na czele administracji rządowej w województwie stoi wojewoda, będący przedstawicielem Rady Ministrów. Jego zadania obejmują nadzór nad legalnością działań organów samorządowych oraz koordynację działań służb państwowych.

Liczba i podział województw

Od 1999 roku w Polsce funkcjonuje 16 województw:

Dolnośląskie
Kujawsko‑pomorskie
Lubelskie
Lubuskie
Łódzkie
Małopolskie
Mazowieckie
Opolskie
Podkarpackie
Podlaskie
Pomorskie
Śląskie
Świętokrzyskie
Warmińsko‑mazurskie
Wielkopolskie
Zachodniopomorskie

Każde województwo posiada własną stolicę, np. Warszawa jest stolicą województwa mazowieckiego.

Rola w strukturach Unii Europejskiej

Województwa są jednostkami statystycznymi w klasyfikacji NUTS (Nomenclature of Territorial Units for Statistics) na poziomie NUTS 2. Dzięki temu są one podstawą do alokacji funduszy strukturalnych i inwestycyjnych UE.