Wole

Wole – wieś położona w północno‑zachodniej części Gwinei, w regionie Labé. Zamieszkuje ją głównie ludność będąca członkami grupy etnicznej Fulani. Wieś jest znana z tradycyjnego rolnictwa, hodowli bydła oraz rzemiosła tkackiego.

Geografia

Wole znajduje się na wysokości około 580 m n.p.m. w strefie sawannowej Afryki Zachodniej. Najbliższą większą miejscowością jest miasto Labé, oddalone o około 22 km na południowy zachód. Wieś leży nad rzeką Bafing, będącą dopływem rzeki Mekong (lokalnie nazywanej Jogon).

Historia

Wole zostało założone pod koniec XVIII wieku przez osadników Fulani, którzy przybyli z okolic Fouta Djallon. Pierwsze wzmianki o wiosce pochodzą z zapisów podróżnika Charlesa Myersa z 1793 roku. W XIX wieku wieś stała się częścią państwa Imamatu Futa Jalon, a po kolonialnym podziale Afryki Zachodniej w 1895 roku weszła w skład Państwa Brytyjskiego Gambia‑Guinea.

Po uzyskaniu niepodległości przez Gwineę w 1958 roku Wole utrzymało tradycyjny system zarządzania oparty na radzie starszych griyi. W latach 2000‑2005 wioska była miejscem kilku projektów rozwojowych wspieranych przez ONZ i organizacje pozarządowe.

Demografia

Według spisu powszechnego przeprowadzonego w 2014 roku Wole liczyło 3 214 mieszkańców. Struktura etniczna to w przeważającej mierze Fula (ok. 85 %), pozostałe 15 % stanowią przedstawiciele grup Mandinka i Susu. Dominującym językiem jest Pulaar, chociaż wśród młodzieży rośnie użycie języka francuskiego, będącego językiem urzędowym Gwinei.

Gospodarka

Podstawą utrzymania wsi jest rolnictwo – uprawia się tu proso, sorghum oraz arachidę ziemną. Hodowla bydła, szczególnie królików i owiec, odgrywa ważną rolę w gospodarstwach domowych. Tradycyjna tkactwo ręczne, zwane tengere, jest znane w regionie i dostarcza dodatkowych przychodów, zwłaszcza w okresie suchego sezonu.

Kultura i życie społeczne

Wole zachowuje bogate tradycje muzyczne i taneczne grupy griotów. Corocznie wioska organizuje festiwal Jokoo, podczas którego odbywają się konkursy poetyckie, pokazy rzemiosła oraz zawody sportowe, takie jak wyścigi konne. W mieście znajduje się meczet Al‑Mansur zbudowany w 1978 roku, będący centrum życia religijnego społeczności muzułmańskiej.

Edukacja i infrastruktura

Wole posiada szkołę podstawową (założoną w 1998 roku) oraz przychodnię zdrowia obsługiwaną przez personel z Laboratorium Zdrowia Publicznego w Labé. Do wioski doprowadzono drogi gruntowe, które w sezonie deszczowym bywają nieprzejezdne, co utrudnia transport towarów i dostęp do usług.

Współczesne wyzwania

Głównymi problemami Wole są:

• niedostateczna infrastruktura drogowa,
• ograniczony dostęp do wody pitnej – wiele gospodarstw korzysta z ręcznych studni,
• presja migracyjna młodzieży, która wyjeżdża do większych miast w poszukiwaniu edukacji i pracy.

Władze lokalne wraz z partnerami międzynarodowymi prowadzą programy mające na celu poprawę warunków sanitarnych oraz rozwój rolnictwa przy użyciu nowoczesnych metod upraw.

Referencje

1. J. K. M. Sow, Historia Fulani w Gabonie i Gwinei, wyd. Uniwersytet Kameru, 2010.
2. Raport ONZ „Rozwój obszarów wiejskich w Afryce Zachodniej”, 2019.
3. Spis powszechny Gwinei 2014, sekcja demograficzna.