World Organisation for Animal Health

World Organisation for Animal Health (w skrócie WOAH, dawniej OIE) jest międzynarodową organizacją pozarządową, której misją jest zapewnienie zdrowia zwierząt na świecie, ochrona zdrowia publicznego oraz wspieranie zrównoważonego rozwoju rolnictwa. Siedziba organizacji znajduje się w Paryżu, Francja.

Historia

Organizacja została założona w 1924 roku pod nazwą International Office of Epizootics (IOE). Powstała w odpowiedzi na potrzebę koordynacji działań przeciwko epizootiom – czyli ogólnokrajowym ogniskom chorób zwierząt. W 1951 roku przyjęto statut organizacji, który został częściowo zmodernizowany w latach 90. XX‑wiego. W 2003 roku, w związku z rozszerzeniem kompetencji i zwiększoną rolą w globalnym systemie zdrowia publicznego, IOE przyjęło obecną nazwę World Organisation for Animal Health.

Struktura i członkostwo

WOAH liczy obecnie 182 państwa członkowskie oraz kilka organizacji międzynarodowych jako obserwatory. Najważniejsze organy organizacji to:

Zgromadzenie Ogólne – najwyższy organ decyzyjny, zbiera się co dwa lata.
Rada WOAH – odpowiedzialna za przygotowanie i przyjmowanie decyzji pomiędzy sesjami Zgromadzenia.
Komitet Naukowy – opracowuje standardy oraz doradza w kwestiach epidemiologicznych i diagnostycznych.
Sekretariat – centrum administracyjne i operacyjne, kierowane przez Dyrektora Generalnego.

Główne zadania i kompetencje

WOAH realizuje swoją misję poprzez szereg działań:

Opracowywanie międzynarodowych norm i wytycznych, w tym Terrestrial Animal Health Code oraz Aquatic Animal Health Code.
Utrzymywanie globalnego systemu wczesnego ostrzegania przed chorobami zwierząt (WAHIS).
Współpraca z innymi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Światowa Organizacja Zdrowia, FAO oraz Organizacja Narodów Zjednoczonych.
Promowanie badań naukowych i wymiany wiedzy w dziedzinie zootechniki oraz zdrowia zwierząt.
Wsparcie państw członkowskich w zwalczaniu wybranych chorób, m.in. ptasiej grypy, białej plagi (BSE), dzikiej choroby udarowej (FMD).

Standardy i kodeksy

Standardy WOAH są uznawane na całym świecie jako podstawa regulacji handlu międzynarodowego w zakresie produktów pochodzenia zwierzęcego. Kodeksy obejmują:

Wymagania dotyczące bezpieczeństwa żywności i higieny.
Procedury diagnostyczne i kontrolne przy diagnostyce chorób.
Wytyczne dotyczące szczepień oraz zarządzania szczepionkami.
Rekomendacje w zakresie dobrostanu zwierząt i ochrony środowiska.

Rola w ochronie zdrowia publicznego

Choroby zwierząt często stanowią zagrożenie dla ludzi – tzw. zoonozy. WOAH współpracuje z WHO w ramach strategii One Health, aby monitorować i ograniczać przenoszenie patogenów między gatunkami. Dzięki temu organizacja przyczynia się do zapobiegania epidemii, takich jak SARS‑CoV‑2 (koronawirus wywołujący COVID‑19).

Finansowanie

Budżet WOAH jest finansowany głównie z opłat członkowskich, które są uzależnione od wielkości i dochodów kraju, oraz z dotacji przyznawanych przez rządy i organizacje międzynarodowe. Dodatkowo organizacja otrzymuje środki na projekty badawcze z funduszy UE i innych podmiotów.

Współpraca i projekty

WOAH koordynuje liczne projekty międzynarodowe, m.in.:

Globalna Inicjatywa ds. Chorób Zakaźnych Zwierząt – platforma wymiany danych i wsparcia technicznego.
Program Wspierania Zdolności Technicznych (CAP) – pomoc w budowie laboratoriów i szkoleniu personelu w krajach rozwijających się.
Sieć wczesnego ostrzegania przed grypą ptaków – monitorowanie wirusów influenza A w populacjach dzikich i hodowlanych.