Yuga

Yuga (z sanskrytu युज्, oznaczającego „epokę”, „wiek”) – pojęcie kosmologiczne w hinduizmie określające jedną z czterech kolejno następujących er świata. System podziału czasu na yugi pochodzi z Wedy oraz z późniejszych tekstów puran, a szczegółowo jest opisany w Mahabharacie i Ramajanie.

Etymologia

Słowo yuga wywodzi się od prasłowiańskiego rdzenia yuj („łączyć, łączyć się”) i pierwotnie oznaczało „zjednoczenie” lub „połączenie”. W kontekście sanskrytu przyjęto znaczenie „okres, era”.

Struktura yug

Tradycyjny podział obejmuje cztery yugi, które razem tworzą Mahayuga – pełny cykl kosmiczny:

Satya (Krita) Yuga – najczystsza i najdłuższa era, trwająca 1 728 000 lat.
Treta Yuga – okres nieco mniej doskonały, trwający 1 296 000 lat.
Dvapara Yuga – era o podwojonym stopniu degradacji, trwająca 864 000 lat.
Kali Yuga – najmroczniejsza i najkrótsza epoka, trwająca 432 000 lat. Według tradycji obecnie żyjemy w tej erze, która rozpoczęła się w 3102 r. p.n.e. po upadku Światowego Młyna (Mahabharaty).

Trwanie i proporcje

Wszystkie yugi charakteryzują się stałymi proporcjami czasu: 4 : 3 : 2 : 1 (Satya : Treta : Dvapara : Kali). Cały Mahayuga liczy 4 320 000 lat, a Kalpa – dzień Brahmy – składa się z 1 000 Mahayugów. Po upływie jednego Kalpy następuje noc Brahmy, trwająca tyle samo.

Rola w kosmologii hinduistycznej

System yug odzwierciedla procesy moralnego i duchowego spadku ludzkości. W miarę przechodzenia od Satya do Kali, maleje:

sprawiedliwość i dharmiczność,
siła i długowieczność ludzi,
stopień boskiego objawienia i interwencji.

Po zakończeniu Kali Yugi następuje odnowienie: następuje kolejny Satya Yuga, co symbolizuje niekończący się cykl stworzenia, podtrzymywanego przez boga Brahmę.

Współczesne interpretacje

W XIX i XX wieku filozofowie oraz ruchy reformacyjne, takie jak Rishi i teozofia, zaczęły odczytywać yugi jako metaforyczne fazy rozwoju świadomości ludzkiej. Niektórzy badacze historiografii porównują yugi do epok historycznych, podkreślając ich podobieństwa do pojęć wieków ciemności w innych tradycjach.

Przykłady w literaturze

Opisy yug pojawiają się w:

Harivamsa – dodatku do Mahabharaty,
Bhagawadgicie, gdzie Kryszna odnosi się do różnicy pomiędzy erami,
Puranach – zwłaszcza w Vishnu Puranie i Bhagavata Puranie.

Podobieństwa z innymi tradycjami

Koncept cyklicznego czasu nie jest unikalny dla hinduizmu. Podobne struktury występują w:

buddyzmie – jako kalpas,
judaizmie – w postaci dwunastu wieków (ang. ages),
greckiej mitologii – w formie cyklu zniszczenia i odrodzenia (np. epoki złotego, srebrnego, brązowego i żelaznego).

Zobacz także