1866

Rok 1866 był okresem intensywnych przemian politycznych, militarnych i kulturowych na całym świecie. Wydarzenia tego roku wpłynęły na kształtowanie się nowoczesnych państw, przyspieszyły procesy industrializacji oraz wywarły trwały wpływ na sztukę i naukę.

Polityka i wydarzenia międzynarodowe

• W Niemczech, po udanej wojnie austriacko‑pruskiej, Otto von Bismarck umocnił pozycję Prus w ramach nowo powstałego Związku Północnoniemieckiego.
• W Wielkiej Brytanii doszło do przyjęcia ustawy o reformie wyborczej, która rozszerzyła prawo głosowania na część klasy średniej.
• W Francji Wiktor Emmanuel II został obalony w wyniku przewrotu politycznego, a na jego miejsce doszedł do władzy Napoleon III.
• W Włoszech doszło do zakończenia działań zbrojnych w Trzydziestodniowej Wojnie (tzw. Wojna 1866), po której Wenecja została przyłączona do Królestwa Włoch.
• W USA, w trakcie wojny secesyjnej, armia Unii pod dowództwem generała Ulyssesa S. Granta odnosiła kolejne zwycięstwa, które przyspieszyły klęskę Konfederacji.
• W Rosji, po śmierci cara Mikołaja I (Mikołaj I), tron objął jego syn Aleksander II, rozpoczynając okres wielkich reform.

Wojny i konflikty

• Wojna austriacko‑pruska – konflikt zakończony w sierpniu 1866 zwycięstwem Prus pod dowództwem Helmutha von Moltke. Traktat z Prusami (Pokój w Pradze) odebrał Austrii wpływy w Niemczech.
• III wojna włosko‑austriacka – zwana także Trzydziestodniową Wojną, zakończyła się podpisaniem traktatu pokojowego w Wenecji, co przyczyniło się do zjednoczenia Włoch.
• W Korei doszło do pierwszych poważnych starć z siłami amerykańskimi, w tym incydentu w Sapporo (tzw. Incydent Sapporo), który stał się pretekstem do późniejszej interwencji.

Kultura i nauka

• W Berlinie otwarto Muzeum Historii Naturalnej, które stało się ważnym ośrodkiem badawczym.
• W Paryżu otwarto cryptę w Père Lachaise z grobem poetki Edith Piaf (choć pochowany tam później, miejsce to zyskało popularność w 1866 r.).
• W Pradze ukazała się pierwsza polska publikacja poświęcona fototechnice – „Fotografia w praktyce”.
• W trzech głównych ośrodkach Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech rozpoczęto pierwsze badania nad pierwiastkiem radon (pierwotnie zwanym radonem ziemnym).

Urodzeni w 1866 roku

• Henri Poincaré (29 kwietnia, Paryż) – wybitny matematyk, fizyk, filozof nauki, laureat Nagrody Nobla (nie otrzymał, ale uznawany jako jeden z wielkich).
• Jules Verne (15 listopada, Nantes) – francuski pisarz, twórca powieści przygodowych i science-fiction.
• Mikhail Ippolitov-Ivanov (31 czerwca, Moskwa) – rosyjski kompozytor i dyrygent.
• Washington Irving (c. 2 grudnia, Nowy Jork) – amerykański pisarz i dyplomata (data urodzenia przybliżona).
• Frank Lloyd Wright (8 marca, Richmond) – amerykański architekt, twórca nowoczesnej architektury.

Zmarli w 1866 roku

• Johann Gottfried Herder (18 kwietnia, Stuttgart) – niemiecki filozof i teoretyk literatury.
• Fryderyk Wilhelm IV (7 grudnia, Berlin) – król Prus, współtwórca nowoczesnej administracji państwowej.
• Michał Lermontow (27 lutego, Kijów) – rosyjski poeta i prozaik, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli romantyzmu.

Dziedzictwo roku 1866

Rok ten zapisał się w historii jako moment przełomowy w kształtowaniu się nowoczesnych państw narodowych oraz w rozwoju technologii i sztuki. Konflik austriacko‑pruski przyczynił się do zjednoczenia Niemiec pod przewodnictwem Prus, a wojna włosko‑austriacka umożliwiła ostateczne zjednoczenie Włoch. Równocześnie postępy w dziedzinie nauki i kultury, takie jak rozwój fotografii i pierwsze prace nad nowymi pierwiastkami chemicznymi, otworzyły drogę do XX‑wiecznego rozwoju technicznego.