1937
Rok 1937 jest okresem intensywnych przemian politycznych, gospodarczych i kulturalnych zarówno w Polsce, jak i na świecie. Był to czas przygotowań do kolejnych konfliktów międzynarodowych, intensyfikacji represji w Związku Radzieckim oraz szeregu ważnych wydarzeń w dziedzinie nauki i techniki.
Polityka światowa
Europa
W 1936 roku doszło do aneksji Austrii przez III Rzeszę, a w 1937 roku Adolf Hitler Adolf Hitler kontynuował politykę rewizjonizmu granic i zbrojenia, co doprowadziło do memorandum Hossbacha. W sierpniu odbyło się Berlin – Międzynarodowa Konferencja o Budżecie Powietrznych Sił Zbrojnych, na której Niemcy zapowiedziały dalsze zwiększanie mocy lotniczych.
Azja
W Chińskiej Republice toczyła się wojna chińsko-japońska, której najokrutniejszym epizodem był masowy mord w Nankinie (tzw. rzeź nankińska) w grudniu 1937 roku. Japońska agresja doprowadziła do powstania tzw. Trójkąta wielkiej wojny i zwiększyła napięcia w regionie Pacyfiku.
Ameryka Północna
W Stanach Zjednoczonych Franklin D. Roosevelt kontynuował politykę Nowego Ładu, wprowadzając m.in. ustawę o pomocy rolnikom (Farm Security Administration). 12 maja doszło do słynnego wypadku zeznań lotniczych – katastrofy sterowca Hindenburg przy lądowaniu w Nowym Jorku.
Polska w 1937 roku
Polityka wewnętrzna
W 1937 r. w Polsce rządził prezydent Ignacy Mościcki, a premierem był Józef Piłsudski – choć nieżyjący już od 1926 r., to jego idee wciąż wpływały na politykę sanacyjną. W marcu przyjęto tzw. Ustawę Jedyną, mającą wzmocnić władzę wykonawczą i ograniczyć działalność opozycji.
Gospodarka
Polska kontynuowała politykę wielkiej stabilizacji gospodarczej, podkreślając rozwój przemysłu ciężkiego (zakłady Katowice, Gdańsk) oraz modernizację infrastruktury kolejowej. W październiku założono Polskie Radio w Warszawie, które stało się nowym medium masowym.
Kultura i sztuka
- W kinie polskim ukazał się film „Ludzie w cieniu” reżyserii Marek Miller.
- W Warszawie otwarto Muzeum Narodowe z nową sekcją sztuki nowoczesnej.
- Premiera opery „Bohater nadszedł” w Krakowie – dzieło kompozytora Karola Szymanowskiego, które zostało uznane za ważny moment rozwoju muzyki współczesnej w Polsce.
Sport
W mistrzostwach Europy w lekkoatletyce, które odbyły się w Paryżu, polska lekkoatletka Halina Kozłowska zdobyła złoty medal w biegu na 800 m. W piłce nożnej reprezentacja Polski odniosła sukces w eliminacjach do Mistrzostw Świata, co zostało uznane za przełomowy moment w historii polskiego sportu.
Nauka i technika
W 1937 r. powstała pierwsza polska linia kolejowa elektryczna o napięciu 3 kV, łącząca Łódź i Skierniewice. Międzynarodowo, w Niemczech wynaleziono pierwszą praktyczną lampę fluorescencyjną, a w ZSRR uruchomiono pierwszą stację badawczo‑produkcyjną w dziedzinie radia.
Katastrofy i wydarzenia naturalne
- 12 maja – katastrofa sterowca Hindenburg przy lądowaniu w Nowym Jorku. 36 osób zginęło, a pozostali pasażerowie i załoga zostali ewakuowani.
- 15 sierpnia – powódź w dorzeczu Wisły, dotknięta najciężej Kraków i okolice, w wyniku której zginęło ponad 200 osób.
Urodzeni i zmarli
Urodzeni
- Andrzej Wajda (12 marca) – wybitny reżyser filmowy, laureat Oscara.
- Czesław Olsza (5 lipca) – wybitny polski pianista i pedagog.
- Jan Kamiński (17 października) – światowej sławy operator filmowy.
Zmarli
- Józef Wojciech Stanisław Sienkiewicz (19 lutego) – znany polski poeta i krytyk literacki.
- Nikola Tesla (7 stycznia) – wybitny wynalazca i fizyk, zmarł w Nowym Jorku.
Patrzenie w przyszłość
Wydarzenia roku 1937 wyznaczyły kierunki, które w kolejnych latach doprowadziły do wybuchu II wojny światowej. Polityczne napięcia, rosnące represje i dynamiczny rozwój techniki sprawiły, że rok ten jest uważany za przełomowy w historii XX wieku.