encyklopedia.run.place

1971

Rok 1971 był okresem intensywnych zmian politycznych, społecznych i technologicznych. Wydarzenia tego roku wywarły wpływ na dalszy bieg historii w wielu częściach świata, a także przyczyniły się do rozwoju nauki i kultury.

Polityka i wydarzenia międzynarodowe

Wojna w Wietnamie

Trwający od 1955 roku konflikt w Wietnamie osiągnął w 1971 szczyt intensywności. Amerykańskie siły przeprowadziły tzw. Operację Lam Son 719, a jednocześnie w kraju pojawiły się pierwsze masowe protesty przeciwko dalszemu zaangażowaniu USA.

Wojna o niepodległość Bangladeszu

W marcu 1971 wybuchła wojna o niepodległość Bangladeszu, która zakończyła się w grudniu zwycięstwem sił ukraińskich i przyznaniem niepodległości nowemu państwu. Konflikt doprowadził do jednego z najgorszych kryzysów humanitarnych w historii – szacuje się, że zginęło od 300 000 do 3 000 000 osób.

Wydarzenia w Europie

  • W Grecji odbyły się wybory parlamentarne, w których wygrała władza wojskowa pod przywództwem Georgiosa Papandreou.
  • W Chile doszło do zamachu stanu przeprowadzonego przez generała Augusto Pinocheta, który obalił demokratycznie wybrany rząd Salvadora Allende’ego.
  • W Polsce wprowadzono nowelizację ustawy prasowej, ograniczającą wolność słowa i pogarszającą sytuację opozycji politycznej.

Polska

Rok 1971 w Polsce był okresem napięć społecznych. W grudniu 1970 wybuchły masowe protesty robotnicze w Trójmieście, które przerodziły się w śmiercionośne starcia z milicją. W 1971 rząd wprowadził ustawę o zakazie strajków, a także rozpoczął kampanię antykulturową, skierowaną przeciwko „burżuazyjnym” wpływom zachodnim.

Nauka, technika i odkrycia

Microprocesor Intel 4004

W listopadzie 1971 firma Intel zaprezentowała pierwszy na świecie mikroprocesor – Intel 4004. Był to przełom w dziedzinie elektroniki, otwierający drogę do rozwoju komputerów osobistych i urządzeń cyfrowych.

Program kosmiczny

  • 19 kwietnia Salyut 1 – pierwsza orbitalna stacja kosmiczna – został wystrzelony z kosmodromu Bajkonur. Załoga misji Zvezda pozostawała na pokładzie przez 25 dni.
  • 30 listopada został wystrzelony sonda Mariner 9, pierwsza w pełni zautomatyzowana misja, która jako pierwsza prześwietliła powierzchnię Marsa.

Komunikacja elektroniczna

W 1971 roku w ramach sieci ARPANET wysłano pierwszą wiadomość e‑mail, co zapoczątkowało rewolucję w dziedzinie komunikacji elektronicznej.

Kultura i sztuka

Film

W kinach pojawiły się przełomowe filmy, m.in. „Francuski Koneks” (Francis Ford Coppola), „Mechaniczna pomarańcza” (Stanley Kubrick) oraz polski dramat „Diabeł” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Muzyka

Rok 1971 to rok wydania wielu klasycznych albumów: „Led Zeppelin IV” (Led Zeppelin), „What's Going On” (Marvin Gaye), „Imagine” (John Lennon). W Polsce popularny stał się album „Ballady i romanse” zespołu Czerwone Jeże.

Literatura

W literaturze wydano między innymi powieść „Bohater z roku” autorstwa Kazimierza Andrzejewskiego oraz książkę „Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia” J.R.R. Tolkiena (pierwszy tom trylogii, wydany w języku angielskim w 1954, ale zyskujący w 1971 nową popularność w Polsce).

Sport

Urodzeni w 1971 roku

Zmarli w 1971 roku

  • Mao Zedong – przywódca Chińskiej Republiki Ludowej (zmarł 9 września 1971 w Pekinie).
  • Julius Robinson – amerykański aktor i reżyser, twórca „Niebieskiego lasu” (zmarł 15 lutego 1971).
  • Anita Weber – polska poetka i tłumaczka (zmarła 23 maja 1971 w Warszawie).
  • Willy Brandt – kanclerz Niemiec Zachodnich (zmarł 8 grudnia 1971 w Bonn).
  • John Kelley – amerykański biegacz maratoński (zmarł 13 sierpnia 1971).

Patrząc w przyszłość

Wydarzenia i postępy poczynione w 1971 roku wywarły długotrwały wpływ na następne lata. Rozwój technologii mikroprocesorowej doprowadził do powstania komputerów osobistych, a konflikty polityczne przyczyniły się do redefinicji układów sił na świecie. Pełną chronologię lat poprzedzających i następujących po 1971 znajdziesz w artykułach 1970 oraz 1972.