encyklopedia.run.place

1981

Rok 1981 w historii współczesnej był okresem intensywnych zmian politycznych, gospodarczych i społecznych na całym świecie. Wydarzenia tego roku wywarły znaczący wpływ na dalszy rozwój stosunków międzynarodowych, techniki, kultury i sportu.

Polityka i stosunki międzynarodowe

W Polsce w 1981 r. nastąpiły dramatyczne wydarzenia związane z ruchem Solidarność. 31 sierpnia odbyło się ogłoszenie stanu wojennego, którego prezydent Wojciech Jóźwiak podjął w odpowiedzi na rosnące napięcia społeczne i rosnącą liczbę strajków. Również w tym roku w kościelnym mieście Krakowie odbyło się posiedzenie Kościoła katolickiego, które przyczyniło się do dalszych dialogów społecznych.

W Stanach Zjednoczonych prezydent Ronald Reagan ogłosił tzw. „Strategię Antymissylną” (SDI), potocznie znaną jako „gwiezdny pancerz”, mającą na celu rozwój systemu obrony przeciwrakietowej. W tym samym roku w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich na czele stał Leonid Breżniew, którego rządy charakteryzowały się dalszymi próbami modernizacji gospodarki oraz zwiększaniem wpływów w Europie Wschodniej.

W Afryce, w Państwa Zjednoczonego Narodów Arktyki, dochodziło do walki o suwerenność w Zambii oraz protestów przeciwko reżimowi w Zimbabwe.

Wydarzenia gospodarcze

Na arenie międzynarodowej, w Międzynarodowym Funduszu Monetarnym (MFM) podjęto decyzje dotyczące podwyższenia stóp procentowych w celu zwalczania inflacji, co wywołało kryzys walutowy w niektórych krajach Europy Zachodniej.

W Japonii natomiast rozwijała się elektronika – firma Sony zaprezentowała pierwszy na świecie przenośny odtwarzacz Walkman, co doprowadziło do globalnej rewolucji w konsumpcji muzyki.

Nauka i technika

  • W NASA rozpoczęto misję STS‑2 – drugi lot promu kosmicznego Columbia, podczas którego po raz pierwszy zastosowano siędo lądowanie na oceanie.
  • W ZSRR, w ramach programu kosmicznego, odbył się lot załogowy Sojuz 11, który jednak zakończył się tragiczną utratą załogi w wyniku awarii po powrocie na Ziemię.
  • W dziedzinie medycyny, w Szwajcarii opracowano pierwszą skuteczną metodę przeszczepu szpiku kostnego, co otworzyło nowe możliwości leczenia chorób nowotworowych.

Kultura i sztuka

Rok 1981 był niezwykle płodny pod względem kulturalnym. W kinie pojawiły się ikoniczne filmy, takie jak „Rambo: Pierwsza krew” (USA) oraz „Człowiek z marmuru” (Polska) w reżyserii Andrzeja Wajdy. W muzyce międzynarodowej dominowały grupy takie jak Duran Duran oraz U2, które w 1981 r. wydały albumy „Rio” i „October” odpowiednio.

W literaturze, w Polsce opublikowano powieść „Inny świat” autorstwa Józefa Tymiego, a w Anglii ukazał się bestseller „The Keys to the Kingdom” autorstwa Neila Gaimana.

Sport

W Mistrzostwach Świata w piłce nożnej w Hiszpanii triumfowała drużyna Włoch, pokonując w finale Zachodnie Niemcy. W Igrzyskach Olimpijskich w Moskwie, które odbyły się latem 1980, kontynuowano rozmieszczenie medali, a w 1981 r. w Mistrzostwach Świata w lekkoatletyce w Helsinki zdobyto rekordowe wyniki w biegach sprinterskich.

Urodzenia

  • Chris Hemsworth – 11 sierpnia, aktor australijski (znany z roli Thora w kinie Marvela).
  • Natalie Portman – 9 czerwca, amerykańska aktorka i reżyserka.
  • Kanye West – 8 czerwca, amerykański raper i producent muzyczny.
  • Mark Zuckerberg – 14 maja, współzałożyciel Facebooka.

Zgony