encyklopedia.run.place

1992

Rok 1992 to dwudziesty drugi rok XXI i III wieku, charakteryzujący się licznymi przemianami politycznymi, społecznymi i kulturalnymi na całym świecie. Był to rok przełomowy w historii Europy po upadku komunizmu, a także ważny okres rozwoju technologii informatycznych.

Polityka i stosunki międzynarodowe

Wydarzenia w Polsce

  • 5 lutego 1992 w Sejmie przyjęto ustawę o powszechnym systemie edukacji, wprowadzającą m.in. trójstopniowy system szkolny.
  • W maju odbyły się wybory samorządowe, w których zwyciężyli kandydaci stowarzyszeni z ruchem Solidarność.
  • W październiku rząd ogłosił plan reformy systemu ochrony zdrowia, zakładający wprowadzenie powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego (NFZ).

Wydarzenia kulturalne

  • W grudniu odbyła się 44. edycja Eurowizji, której zwycięzcą został Irlandczyk Linda Martin z utworem „Why Can’t We Be Lovers?”.
  • Premiera filmu Aladyn wytworzonego przez Walt Disney Studios stała się jednym z największych sukcesów kasowych roku.
  • W Polsce wydana została powieść „Pianista” autorstwa Władysława Szpilmana, opowiadająca o losach żydowskiego pianisty w czasie II wojny światowej.

Sport

  • W lipcu w Barcelonie odbyły się Letnie Igrzyska Olimpijskie, w których Polska zdobyła dwa medale: złoto w podnoszeniu ciężarów i srebrem w podnoszeniu ciężarów (kobiety).
  • W Euro 1992 w Szwecji wygrała drużyna Danii, pokonując Niemcy w finale (2–0).
  • W Mistrzostwach Świata w piłce nożnej (mężczyźni) w USA nie odbyły się – turniej został odwołany po kryzysie organizacyjnym.

Nauka i technologia

  • W marcu 1991 założono World Wide Web – pierwsza strona internetowa wystartowała w 1991, a w 1992 nastąpił gwałtowny rozwój przeglądarek i serwisów internetowych.
  • W grudniu dokonano pierwszego udanego testu lotu załogowego na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) przy udziale astronautów z USA i Rosji.
  • W Kanadzie w końcu 1992 roku zbudowano pierwszą komercyjną wytwórnię energii wiatrowej o mocy 100 MW.

Wydarzenia naturalne

  • 24 sierpnia przetoczył się huragan Andrew, który zniszczył duże części Florydy i karaibskich wysp, powodując ponad 60 tysięcy ofiar i straty sięgające 27 mld dolarów.
  • W kwietniu w Japonii doszło do trzęsienia ziemi o magnitudzie 7,2 w prefekturze Fukushima, powodując liczne zniszczenia i śmierć 43 osób.

Dziedzictwo i ocena historyczna

Rok 1992 uznawany jest za kluczowy moment przejścia od zimnowojennej struktury międzynarodowej do nowego porządku, w którym dominują gospodarki rynkowe i integracja regionalna. W Polsce i Europie przyczynił się do dalszego procesu transformacji ustrojowej, a na świecie przyspieszył rozwój technologii cyfrowych, które od tego momentu zaczęły kształtować codzienne życie ludzi.

Patrz także