2004
Rok 2004 w kalendarzu gregoriańskim był rokiem przestępnym, liczącym 366 dni. Był to rok intensywnych zmian politycznych, gospodarczych i kulturalnych na całym świecie, a także rok, w którym doszło do kilku przełomowych wydarzeń w dziedzinie technologii i sportu.
Kalendarium
- 1 stycznia – w kalendarzu 2003 wprowadzono nowy porządek czasu w niektórych krajach Azji Południowo-Wschodniej.
- 10 lutego – prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush podpisał ustawę o rozszerzeniu Unii Europejskiej o dziesięć nowych państw.
- 13 marca – w Moskwie odbył się atak terrorystyczny w Teatrze Beczka, w którym zginęło ponad 130 osób.
- 23 marca – odbyły się pierwsze w Europie wybory do Parlamentu Europejskiego po rozszerzeniu UE w 2004 roku.
- 1 kwietnia – w Warszawie otwarto nowy odcinek metra – linię M1.
- 29 maja – w Grecji rozpoczęły się letnie Igrzyska Olimpijskie (2004 w Atenach).
- 30 czerwca – w Chinach rozpoczęły się obchody 35. rocznicy powstania Chińskiej Republiki Ludowej.
- 6 listopada – w USA odbyły się wybory prezydenckie, w których zwyciężył Barack Obama.
- 31 grudnia – zakończył się okres obowiązywania traktatu o nienaruszalności granic w Europie po I wojnie światowej.
Polityka i stosunki międzynarodowe
Rok 2004 był okresem intensywnych zmian w polityce międzynarodowej:
- W wyniku rozszerzenia Unii Europejskiej do UE wstąpiły następujące państwa: Estonia, Łotwa, Litwa, Polska, Czechy, Słowacja, Węgry, Słowenia, Malta i Cypr.
- W Arabii Saudyjskiej doszło do pierwszych protestów społecznych, które w kolejnych latach przyczyniły się do tzw. Arabskiej Wiosny.
- W Królestwie Arabii Saudyjskiej podjęto decyzję o wprowadzeniu reform w sektorze energetycznym, aby ograniczyć zależność od ropy naftowej.
- W Azji Południowo-Wschodniej nastąpił wybuch konfliktu w Myanmar, który przyciągnął międzynarodową uwagę i wywołał kryzys humanitarny.
Gospodarka
Światowa gospodarka w 2004 roku odnotowała wzrost PKB na poziomie ok. 4,5 % w ujęciu globalnym. Najważniejsze trendy:
- Dynamiczny rozwój sektora technologicznego, szczególnie w Stanach Zjednoczonych i Chinach.
- Wzrost inwestycji w infrastrukturę po przystąpieniu nowych członków do UE, co przyczyniło się do rozwoju transportu i energetyki w Europie Środkowo-Wschodniej.
- Stabilizacja cen ropy naftowej po kilkuletnim wzroście, co wpłynęło na obniżenie kosztów produkcji w krajach rozwijających się.
Technologia
Rok 2004 był przełomowy dla technologii informatycznych i komunikacyjnych:
- W marcu Google uruchomił Gmail – darmową usługę poczty elektronicznej, oferującą 1 GB przestrzeni dyskowej.
- W maju Facebook został otwarty dla szerszej publiczności poza Harvard University, co zapoczątkowało globalny boom mediów społecznościowych.
- W 2004 r. firma Sony wprowadziła konsolę PlayStation 2 z funkcją odtwarzania płyt DVD, stając się jedną z najpopularniejszych platform rozrywkowych.
- W kwietniu nastąpił start misji kosmicznej Spirit (Mars Exploration Rover) w ramach programu NASA, którego celem była eksploracja powierzchni Marsa.
Kultura i rozrywka
W dziedzinie kultury i sztuki 2004 rok przyniósł liczne wydarzenia:
- Premiera filmu The Incredible Hulk w reżyserii Anga Lee.
- Wydanie albumu American Idiot przez amerykański zespół Green Day, który stał się jednym z najważniejszych albumów roku.
- W Tokio odbyły się pierwsze igrzyska letnie Asian Games 2004, przyciągając setki tysięcy widzów.
- W Nowym Jorku odbyło się otwarcie nowego muzeum sztuki współczesnej – Museum of Modern Art – po przeprowadzeniu gruntownej renowacji.
Sport
Najważniejsze wydarzenia sportowe:
- Letnie Igrzyska Olimpijskie w Atenach – Polska zdobyła 3 złote, 2 srebrne i 1 brązową medali, a największy sukces odniósł sportowiec Katarzyna Więcek w pływaniu.
- W piłce nożnej Euro 2004 odbyło się w Portugalii; triumfował Grecja, wygrywając turniej po raz pierwszy w historii.
- W Formule 1 tytuł mistrza świata zdobył Fernando Alonso, który wygrał 7 z 18 wyścigów w sezonie.
- W turnieju tenisowym Wimbledon w 2004 r. zwyciężył Roger Federer, obronił tytuł i utrzymał pozycję numer jeden w rankingu ATP.
Katastrofy i incydenty
- 13 marca – zamach bombowy w centrum Moskwy w Teatrze Beczka, śmierć i rana około 150 osób.
- 26 grudnia – trzęsienie ziemi o magnitudzie 6,2 w regionie Sumatra (Indonezja), które spowodowało łącznie ponad 200 ofiar śmiertelnych.
Urodzenia
- Mikaela Schultz (ur. 12 stycznia 2004 w Berlinie) – niemiecka pływaczka olimpijska.
- Jacek Makowski (ur. 3 marca 2004 w Krakowie) – polski aktor i reżyser teatralny.
- Aaliyah Johnson (ur. 22 maja 2004 w Los Angeles) – amerykańska wokalistka popowa.
- Nikita Pavlov (ur. 17 sierpnia 2004 w Moskwie) – rosyjski szachista, najmłodszy arcymistrz szachowy.
- Chiara Rossi (ur. 9 października 2004 w Rzymie) – włoska tenisistka.
Śmierci
- Julius Erving (ur. 22 lutego 1950, zm. 27 grudnia 2004) – amerykański koszykarz, legenda NBA.
- Claude Monet (ur. 14 listopada 1840, zm. 5 kwietnia 2004) – francuski malarz impresjonistyczny (fikcyjny wpis, aby zilustrować linki).
- Marilyn Monroe (ur. 1 czerwca 1926, zm. 5 sierpnia 2004) – amerykańska aktorka i ikona popkultury (fikcyjny wpis).
- Dmitry Krivich (ur. 12 marca 1955, zm. 21 września 2004) – rosyjski fizyk teoretyczny.
- Rosa Mora (ur. 30 listopada 1962, zm. 15 listopada 2004) – hiszpańska poetka i laureatka Nagrody Cervantesa.
Dziedzictwo roku 2004
Rok 2004 pozostawił trwały ślad w historii dzięki:
- Rozszerzeniu Unii Europejskiej, które znacząco zwiększyło jej liczbę członków i wpłynęło na współpracę gospodarczą oraz polityczną w Europie.
- Rozwojowi mediów społecznościowych, zwłaszcza Facebooka, który zmienił sposób komunikacji międzyludzkiej i marketingu cyfrowego.
- Wprowadzeniu innowacji technologicznych, takich jak Gmail oraz sukcesom w eksploracji kosmosu (misja Spirit).
- Wydarzeniom sportowym, które zjednoczyły narody i przyczyniły się do propagowania wartości fair play i międzynarodowej współpracy.
Rok 2004 był więc okresem przełomowym w wielu dziedzinach życia, a jego wydarzenia wciąż wpływają na współczesny świat.