Aconcagua

Aconcagua (hiszpański wymowa: /aˈkɔ̃ŋkaβa/) – najwyższy szczyt Ameryki Południowej oraz najwyższa góra na świecie położona poza granicami Azji. Jego wysokość wynosi 6960,8 m n.p.m.. Góruje nad Andami, w południowo‑zachodniej części Argentyny, przy granicy z Chile. Nazwa pochodzi od języka mapuczów i oznacza „kamień przyczepiony do nieba”.

Położenie i opis geograficzny

Szczyt leży w prowincji Mendoza, w paśmie Sierra de los Andes. Jego współrzędne geograficzne to 32°39′12″ S 70°0′47″ W. Góra oddzielona jest od południowej części łańcucha Cordillera de los Andes przez przełęcz de Rincón de la Pista. Na północnym zachodzie znajduje się lodowiec Glaciar de la Aguja del Viento.

Geologia

Aconcagua jest częścią Andy – systemu górskiego zbudowanego głównie z skaleń amfibolowo‑granitosych oraz metamorficznych zakładek. Formację szczytu tworzą głównie skały magmowe sprzed epoki kredowej i kredy, które zostały wypiętrzone w wyniku subdukcji płyty Nazca pod płytę południowoamerykańską.

Klimat i warunki atmosferyczne

Na wysokości ponad 6000 m panuje klimat alpejski, charakteryzujący się niskimi temperaturami (średnia w styczniu – około –5 °C) oraz silnym wiatrem. Opady w postaci śniegu są najobfitsze w okresie letnim (grudzień–marzec), kiedy to warunki sprzyjają ekspedycjom górskim. Cyrkulacja wiatrów w rejonie Aconcagua jest bardzo zmienna, co czyni wejście trudnym pod względem prognozowania pogody.

Historia wspinaczki

Pierwsze próby wejścia podjęli już hiszpańscy misjonarze w XVII wieku, ale nie udało im się dotrzeć na szczyt. Józef Parker i Jan Estcourt dokonali pierwszego udokumentowanego wejścia w 1897 roku, podążając jedną z zachodnich ścian. Najważniejszy przełom nastąpił w 1921 roku, kiedy to amerykański alpinista Edward Osrand zdobył szczyt drogą północną, ustanawiając drogę, która do dziś jest najpopularniejsza.

Trasy wchodzenia

Obecnie na Aconcagua wyznaczono dwie główne trasy:

• Droga północna – najłatwiejsza i najczęściej wybierana przez turystów; prowadzi przez doliny Alma i campy Confluencia oraz Plaza de Mulas. Trasa ma trudność PD+.
• Droga południowa – bardziej techniczna, wymaga umiejętności wspinaczki lodowej i skalnej; wykorzystuje lodowiec Glaciar de Plaza Mulas. Trudność tej drogi to AD‑ i jest przeznaczona dla doświadczonych alpinistów.

Flora i fauna

Na wysokościach do około 4000 m występuje typowa roślinność pustynna – krzewy Leontochir oraz Puya. Powyżej tej granicy roślinność praktycznie znika, a jedynymi stałymi mieszkańcami są niektóre gatunki ptaków drapieżnych, np. orzeł andski, oraz króliki lagomorfa. W lodowcach żyją mikroorganizmy przystosowane do skrajnych warunków.

Znaczenie kulturowe i turystyczne

Aconcagua jest symbolem Argentyny i jest postrzegany jako narodowy dąb, co znajduje odzwierciedlenie w wielu legendach i poezji. Co roku przyciąga tysiące turystów i wspinaczy z całego świata, a lokalne społeczności Mendoza oferują usługi przewodników, schronisk i transportu. W regionie odbywają się także międzynarodowe wyścigi biegowe „Aconcagua Classic”, które wyznaczają szczyt jako punkt końcowy na ponad 7 km trasy.

Bibliografia

• J. R. Mendoza, Aconcagua – najwyższy szczyt Ameryki Południowej, Buenos Aires 2015.
• R. Kowalski, Historia alpinizmu w Andach, Kraków 2018.
• International Mountaineering Archive, “Aconcagua Expeditions”, 2022.