Argentyna
Argentyna (Republika Argentyny) – państwo położone w południowo-wschodniej części Ameryki Południowej. Jest ósmym co do wielkości krajem świata pod względem powierzchni (2 780 400 km²) i drugim w Ameryce Południowej po Brazylii. Stolicą i największym miastem jest Buenos Aires.
Geografia
Terrytorium Argentyny rozciąga się od tropików w północnym regionie (prowincja Misiones) po subantarktyczne południe (region Patagonia). Na zachodzie graniczy z Andami, które tworzą naturalną barierę z Chile. Najwyższym szczytem jest Aconcagua (6961 m n.p.m.) – najwyższy punkt w całej Ameryce Południowej.
Historia
Obszar dzisiejszej Argentyny zamieszkiwali liczne ludy indiańskie, m.in. Mapuche i Guaraní. W 1516 roku pierwsze hiszpańskie wyprawy dotarły do wybrzeża. W 1810 roku rozpoczął się Ruch Niepodległościowy, a formalnie niepodległość została ogłoszona w 1816 roku w mieście Tucumán.
W XIX wieku Argentyna przeszła okres intensywnej imigracji, głównie z Włoch i Hiszpanii, co znacznie wpłynęło na kulturę i skład etniczny kraju. Po okresie burzliwych rządów wojskowych w drugiej połowie XX wieku nastąpiła demokratyzacja w 1983 roku, a aktualny system polityczny opiera się na konstytucji przyjętej w 1994 roku.
Polityka i administracja
Argentyna jest republiką federalną, podzieloną na 23 prowincje i miasto autonomiczne Buenos Aires. Prezydent jest jednocześnie głową państwa i rządu. System polityczny opiera się na trójpodziale władzy: wykonawczej, ustawodawczej (dwumandatowy Kongres Narodowy) oraz sądowniczej.
Gospodarka
Gospodarka Argentyny jest jedną z największych w regionie. Główne sektory to rolnictwo (producent soi, kukurydzy, pszenicy, wołowiny), przemysł (stopy metali, samochody, tekstylia) oraz usługi (turystyka, finanse). Argentyna jest członkiem Mercosur i korzysta z licznych umów handlowych.
Kultura
Oficjalnym językiem jest język hiszpański, choć w niektórych regionach używa się także języków rdzennych, np. mapudungun. Argentyna jest światowym centrum tanga, a także ma bogatą tradycję literacką (autorzy tacy jak Julián Azur, Jorge Luis Borges) oraz filmową.
Sport odgrywa ważną rolę w życiu społecznym; narodową pasją jest piłka nożna. Reprezentacja Argentyny, znana jako „Albicelestes”, zdobyła mistrzostwo świata w 1978 i 1986 roku, a także liczne Copa América.
Demografia
Według spisu powszechnego z 2022 roku populacja Argentyny wynosiła około 45,2 miliona osób. Największe skupiska ludności znajdują się w regionie Buenos Aires, a także w miastach Córdoba, Rosario i Mendoza. Najważniejsze grupy etniczne to potomkowie europejscy (ok. 97 % populacji), rdzenni mieszkańcy oraz mniejszości afrykańskie i azjatyckie.
Turystyka
Argentyna przyciąga turystów różnorodnością krajobrazów: od lodowców Patagońskich (Perito Moreno) po tropikalne lasy Misiones (Wodospady Iguazú). Warto odwiedzić także winnice w regionie Mendoza, a także kulturalne atrakcje stolicy – Teatr Colón i historyczne dzielnice La Boca i San Telmo.