Angela Merkel
Angela Dorothea Merkel (ur. 1954 w Hamburgu) – niemiecka polityk, fizyk, była kanclerz Niemiec w latach 2005–2021. Była pierwszą kobietą na tym stanowisku oraz najdłużej urzędującą kanclerz po zjednoczeniu Niemiec.
Wczesne życie i edukacja
Angela Merkel urodziła się jako córka Horsta Kasnera, pastora luterańskiego, i Herlindy Jentzsch. W 1957 rodzina przeprowadziła się do Drezna w NRD, gdzie dorastała w środowisku akademickim. W 1973 roku ukończyła Gymnasium w Dreznie, a następnie rozpoczęła studia fizyki na Uniwersytecie Technicznym w Lipsku.
W 1978 uzyskała tytuł magistra fizyki, a w 1986 obroniła rozprawę doktorską pod kierunkiem Juliusa Robensa na Instytucie Fizyki Elektromagnetycznej NRDI. Pracowała jako badaczka w dziedzinie kwantowej chemii i teorii kwantowej.
Kariera polityczna
Po upadku Muru Berlińskiego w 1989 Merkel zaangażowała się w działalność polityczną. W 1990 dołączyła do Chrześcijańsko-Demokratycznej Unii Niemiec (CDU) i szybko awansowała w strukturach partii.
- 1991 – sekretarz stanu w rządzie Brandenburgii (Brandenburgia).
- 1994 – członek Bundestagu (niemieckiego parlamentu).
- 1998 – szefowa biura poselskiego CDU.
- 2000 – pierwsza kobieta wybrana na pierwszego sekretarza CDU.
Kanclerz Niemiec
Po rezygnacji Gerharda Schrödera w 2005 r. Merkel została wybrana na kanclerza Niemiec, pokonując Schródera i Klausia Wohla w drugiej turze wyborów. Jej rządy charakteryzowały się:
- Polityka fiskalna – wprowadzenie schranke zadłużenia i reformy systemu podatkowego.
- Polityka zagraniczna – silne poparcie dla integracji europejskiej, udział w negocjacjach w sprawie kryzysu zadłużeniowego w strefie euro i szukanie rozwiązań w kwestii kryzysu migracyjnego w 2015 r.
- Polityka energetyczna – decyzja o wycofaniu się z energetyki jądrowej po katastrofie w Fukushimie (tzw. Energiewende).
- Reakcja na pandemię – wprowadzenie programów wsparcia gospodarczego podczas kryzysu COVID‑19.
Merkel została wybrana na cztery kadencje kanclerskie (2005–2009, 2009–2013, 2013–2017, 2017–2021). W 2021 roku nie ubiegała się o kolejny mandat i przekazała władzę Olafu Scholzowi.
Dziedzictwo i ocena
Angela Merkel jest uznawana za jedną z najważniejszych postaci politycznych XXI wieku. Jej przywództwo charakteryzowało się pragmatyzmem, stabilnością oraz zdolnością do wypracowywania konsensusu w trudnych sytuacjach międzynarodowych. W rankingach globalnych często występowała wśród najbardziej wpływowych kobiet świata.
Życie prywatne
Merkel jest dwukrotnie zamężna – najpierw z Ulrich’em Kleinem (rozwód w 1982 r.), później z Joachim’em Bergmannem, którego poznała w latach 80. Ma dwie dorosłe córki, Saskię i Aurelię. Po przejściu na emeryturę mieszka w Berlinie i poświęca się działalności naukowej oraz promowaniu edukacji.
Wyróżnienia i nagrody
- Order of Merit of the Federal Republic of Germany – Wielki Krzyż (2005)
- Legion d'honneur – Wielki Krzyż (2020)
- Premia Time Person of the Year (wraz z innymi przywódcami) – 2020
- Honorowy doktorat Uniwersytetu w Heidelbergu (2015)
- Statuetka Karla von Clausa za wkład w jedność Europy (2019)
Bibliografia
Publikacje i biografie poświęcone Merkel obejmują m.in. książki: „Angela Merkel: The Chancellor and Her World” oraz „Leadership in Turbulent Times: Angela Merkel’s Political Legacy”.