encyklopedia.run.place

Belgia

Belgia (Belgia) – państwo położone w Europa Zachodniej, graniczące z Niemcami, Francją, Holandią oraz Luksemburgiem. Oficjalna nazwa to Królestwo Belgii. Kraj jest monarchią konstytucyjną i członkiem Unii Europejskiej, Strefy Euro oraz NATO.

Geografia

Powierzchnia Belgii wynosi około 30 689 km², a ludność liczy ponad 11,5 miliona osób (2023 roku). Kraj dzieli się na trzy główne regiony: Flandrię (północ), Walonię (południe) oraz obszar stołeczny Bruksela-Kapitolijna, będący jednocześnie siedzibą wielu instytucji unijnych.

Rzeźba terenu

Na północy dominuje nizinna część nadmorska zwana Płaskowyżem Flandryjskim, natomiast w centrum znajduje się pagórkowata Wyżyna Ardenijska, będąca najbardziej zalesionym i najniżej zaludnionym regionem kraju.

Historia

Obszar dzisiejszej Belgii był zamieszkiwany już w prehistorii, a w późniejszych wiekach należał do Imperium Rzymskiego. Po upadku Rzymu tereny te przeszły pod panowanie Franków, a w średniowieczu stały się częścią Świętego Cesarstwa Rzymskiego.

W 1830 roku, w wyniku rewolucji przeciwko panowaniu Królestwa Niderlandów, Belgia ogłosiła niepodległość i przyjęła konstytucję liberalną. Pierwszym królem został Leopold I (Leopold I). Kraj utrzymywał neutralność aż do wybuchu I wojny światowej, kiedy to w 1914 roku został zajęty przez Niemcy.

Po II wojnie światowej Belgia stała się jednym z założycieli ONZ i później Unii Europejskiej. W 1993 roku przyjęto drugą konstytucję, wprowadzającą federalny podział państwa.

Polityka

Belgia jest monarchią konstytucyjną. Obecnie, od 2013 roku, królem jest Filip. Władzę wykonawczą sprawuje premier, a władza ustawodawcza – dwuizbowy parlament: Izba Reprezentantów oraz Senat. Ze względu na podziały językowe (niderlandzko-, francusko- i niemieckojęzyczne), rządy często wymagają koalicji międzyregionalnych.

Gospodarka

Belgia posiada wysoko rozwiniętą gospodarkę rynkową, będąc jednym z najbogatszych państw UE pod względem PKB per capita. Główne sektory to przemysł chemiczny, farmaceutyczny, metalurgiczny oraz logistyczny – w szczególności dzięki portowi w Antwerpii, jednemu z największych portów morskich świata.

Kraj jest także ważnym centrum finansowym (dzielnica Bruksela-City), a usługi, zwłaszcza te związane z administracją unijną, stanowią znaczną część zatrudnienia.

Kultura i języki

W Belgii funkcjonują trzy języki urzędowe: niderlandzki (oficjalnie zwany flamandzkim), francuski oraz niemiecki. Kultura kraju odzwierciedla te podziały – w Flandrii dominuje sztuka i tradycje powiązane z tradycją niderlandzką, w Walonii wpływy francuskie, a w regionie niemieckojęzycznym zachowały się elementy germańskie.

Belgia jest znana z rękodzieła (np. ręcznie zdobione tkaniny z Gandawy), architektury secesyjnej oraz kuchni – szczególnie z czekolady, piwa (wiele słynnych browarów, m.in. Stella Artois) oraz frytek, które według legendy zostały wynalezione właśnie w tym regionie.

Sport

Najpopularniejszymi dyscyplinami sportowymi w Belgii są piłka nożna i jazda kolarska. Reprezentacja narodowa w piłce nożnej, znana jako „Czerwone Diabły”, odniosła sukcesy na Mistrzostwach Świata i Europy. Belgijski kolarze, tacy jak Eddy Merckx, są uważani za jednych z najlepszych w historii.

Demografia

Według danych z 2023 roku, najliczniejszą grupą etniczną są Flamandzi (niderlandzkojęzyczni), a za nimi Walonowie (francuskojęzyczni). Mniejszość niemieckojęzyczna zamieszkuje głównie wschodnią część kraju. Religia katolicka była tradycyjnie dominująca, jednak od lat 60. obserwuje się spadek praktyk religijnych i wzrost liczby osób niewierzących lub wyznających inne religie.

Międzynarodowe znaczenie

Bruksela jest siedzibą najważniejszych instytucji Unii Europejskiej, w tym Komisji Europejskiej i Rady UE, a także wielu międzynarodowych organizacji, takich jak NATO. To czyni Belgię jednym z kluczowych graczy w polityce europejskiej i międzynarodowej.

Patriotyzm i symbole

Oficjalnym hymnem jest „La Brabançonne”. Flaga Belgii składa się z trzech pionowych pasów w kolejności czarno-żółto-czerwonej – kolory nawiązują do szlacheckiego herbu księstwa Brukseli.

Podstawowe informacje

  • Stolica: Bruksela
  • Języki urzędowe: niderlandzki, francuski, niemiecki
  • Waluta: euro (€)
  • Ustrój polityczny: monarchia konstytucyjna, federacja
  • Liczba ludności: ok. 11,5 mln (2023)
  • Powierzchnia: 30 689 km²