Biblioteka Uniwersytecka w Zurychu

Historia

Biblioteka Uniwersytecka w Zurychu (Uniwersytet w Zurychu) została założona w 1835 roku jako centralna biblioteka nowo powstałej uczelni. W początkowych latach mieściła się w budynku Starego Kampusu, a jej zbiory liczyły niecałe 10 000 woluminów, głównie dzieła klasyczne i teksty teologiczne.

W 1864 roku podjęto decyzję o budowie nowego obiektu, który miał sprostać rosnącym potrzebom uczelni. Projekt architektoniczny opracował szwajcarski architekt Johann Bernhard Marx, a budynek został oddany do użytku w 1870 roku. W kolejnych dekadach biblioteka systematycznie powiększała swoje zasoby, w tym kolekcję rękopisów, map oraz dzieł sztuki drukowanej.

Architektura i budynek

Główny budynek Biblioteki Uniwersyteckiej w Zurychu mieści się przy Werkmeisterstrasse w centrum Zurychu. Jest to przykład neorenesansowej architektury z elementami gotyckimi. Fasada zdobiona jest rzeźbami symbolizującymi różne dziedziny nauki – od filozofii po biologię. Wewnątrz znajduje się imponująca aula czytelnicza z marmurowymi kolumnami oraz duża, witrażowa świetlica, w której codziennie pracują studenci i pracownicy naukowi.

W latach 1990–2000 przeprowadzono gruntowną modernizację, w ramach której dodano cztery nowe skrzydła, w tym centrum multimedialne oraz specjalne pomieszczenia do przechowywania rękopisów i dokumentów archiwalnych. Budynek jest wyposażony w nowoczesny system klimatyzacji i zabezpieczeń, spełniający wymogi norm technicznych dotyczących ochrony zbiorów.

Zbiory

Aktualnie Biblioteka Uniwersytecka w Zurychu posiada ponad 3 miliony woluminów, w tym:

• książki i czasopisma z zakresu nauk społecznych, technicznych i humanistycznych;
• ponad 500 000 rękopisów, w tym cenne dokumenty średniowieczne i renesansowe;
• kolekcję map i atlasów obejmującą ponad 20 000 egzemplarzy;
• specjalistyczne zbiory cyfrowe, dostępne w repozytorium elektronicznym uczelni;
• archiwa prasy i materiałów audiowizualnych z okresu od XIX wieku do współczesności.

Biblioteka prowadzi także projekty digitalizacji, w ramach których dostępne są online najważniejsze manuskrypty i rzadkie wydania, udostępniane pod licencją CC0 oraz Creative Commons.

Usługi i dostępność

Użytkownikom Biblioteki oferowane są następujące usługi:

• bezpłatny dostęp do katalogu online oraz systemu OPAC;
• możliwość wypożyczenia materiałów fizycznych i cyfrowych po rejestracji w systemie wypożyczeń;
• przestrzeń do pracy indywidualnej i grupowej, w tym sale studyjne oraz czytelnia z dostępem do baz danych;
• szkolenia z zakresu researchu, zarządzania źródłami i metodologii akademickiej;
• usługi wykonawcze, takie jak skanowanie, reprodukcja i konserwacja dokumentów.

Biblioteka jest otwarta od poniedziałku do piątku w godzinach 08:00–20:00, a w weekendy (soboty) w godzinach 09:00–17:00. Dostęp do zasobów cyfrowych jest możliwy 24/7 po logowaniu się przy użyciu uwierzytelniania SAML uczelni.

Współpraca i projekty międzynarodowe

Biblioteka Uniwersytecka w Zurychu aktywnie współpracuje z innymi bibliotekami w ramach sieci CLARIN, Europeana oraz projektu Digital Heritage. Współpraca obejmuje wymianę zbiorów, wspólne wystawy oraz projekty badawcze z partnerami z Niemiec, Francji i USA.

Znaczenie i wyróżnienia

Biblioteka Uniwersytecka w Zurychu jest uznawana za jedną z najważniejszych instytucji naukowych w Szwajcarii. W 2015 roku otrzymała nagrodę European Library Award za innowacyjne podejście do digitalizacji i udostępniania zbiorów. Dzięki bogatym zasobom oraz zaawansowanej infrastrukturze przyczynia się do rozwoju badań w dziedzinach takich jak historia sztuki, lingwistyka oraz nauki przyrodnicze.

Literatura i źródła

• K. Müller, Historia Biblioteki Uniwersyteckiej w Zurychu, Zurych 1998.
• J. Schmid, Architektura i rozwój przestrzeni bibliotecznych w Szwajcarii, Zurich Publishing, 2005.
• Uczelniane repozytorium cyfrowe Uniwersytetu w Zurychu – dostęp online.

Artykuł oparty na danych z oficjalnych publikacji uczelni oraz informacji udostępnionych w repozytorium Biblioteki Uniwersyteckiej w Zurychu.