dolar_usa

Dolar amerykański (ang. United States dollar, skrót: USD) – oficjalna waluta Stanów Zjednoczonych oraz jednocześnie najważniejszy środek płatniczy w handlu międzynarodowym.

Historia

Dolar wywodzi się z hiszpańskiej real i portugalskiej real portugalskiej, które w XVII‑XVIII w. płynęły w obiegu w koloniach brytyjskich. Pierwszy amerykański dolar został wprowadzony w 1792 r. ustawą Coinage Act of 1792, ustalającą monety i ich wartość w stosunku do srebra i złota.

1792 r. – przyjęcie standardu złota‑srebra (bimetalizm).
1944 r. – system Bretton Woods powiązujący dolara z złotem.
1971 r. – likwidacja wymienialności dolara na złoto, początek ery płynnych kursów.

Podstawowe informacje

Symbol	`$`
Kod ISO 4217	USD
Jednostka podstawowa	cent (¢) – 1/100 dolara
Emitent	System Rezerwy Federalnej (Federal Reserve) oraz Departament Skarbu USA
Używany w	Stany Zjednoczone, terytoria zależne (Portoryko, Guam, Wyspy Dziewicze), niektóre kraje i terytoria jako waluta rezerwowa (np. Ekwador, El Salvador).

Nominały

Dolar występuje w dwóch formach: monety i banknoty.

Monety

1 cent (penny) – miedziano‑niklowy
5 cent (nickel) – niklowy
10 cent (dime) – miedziano‑niklowy
25 cent (quarter) – miedziano‑niklowy
50 cent (half dollar) – miedziano‑niklowy
1 dolar – od 2000 r. w wersji srebrnej (zawiera miedź‑nikiel) oraz od 2007 r. w wersji złotej (zawiera miedź‑nikiel‑złoto).

Banknoty

Obecnie w obiegu znajdują się banknoty o nominałach:

1 dolar
2 dolary
5 dolarów
10 dolarów
20 dolarów
50 dolarów
100 dolarów (najczęściej używany w transakcjach międzynarodowych)

Od 2013 r. wprowadzono nowe serie banknotów z ulepszonymi zabezpieczeniami przeciwko fałszerstwom (np. znak wodny, nitka bezpieczeństwa, zmienna barwa atramentu).

Rola w gospodarce światowej

Dolar jest najważniejszą rezerwą walutową na świecie. Szacuje się, że ponad 70 % międzynarodowych rezerw banków centralnych jest wyrażonych w USD. Ponadto większość kontraktów towarowych (np. ropa naftowa, złoto) jest wyceniana w dolarach, co czyni go kluczowym instrumentem w handlu międzynarodowym.

Emitowanie i polityka monetarna

Emisją banknotów i monet zajmuje się Biuro Druku Papieru i Druku Monetyzacji, natomiast polityka monetarna jest prowadzona przez System Rezerwy Federalnej. Fed reguluje podaż pieniądza poprzez:

Operacje otwartego rynku (zakup i sprzedaż obligacji skarbowych).
Stopę procentową (stopa funduszy federalnych).
Rezerwy obowiązkowe banków komercyjnych.

Polityka ta wpływa na inflację, kurs wymiany oraz globalne warunki kredytowe.

Kurs wymiany i inflacja

Kurs dolara jest ustalany na rynku forex i podlega zmianom w zależności od stanu gospodarki USA, polityki Fed oraz warunków międzynarodowych. W ostatnich dekadach dolar miał tendencję do utrzymywania realnej wartości, choć doświadczał okresowych spadków, np. w latach 2008‑2009 podczas kryzysu finansowego.

Bezpieczeństwo i fałszerstwa

Waluta amerykańska jest jedną z najbezpieczniejszych na świecie dzięki licznym cechom:

Wodny znak i wtopione nitki bezpieczeństwa.
Wrażliwe na światło barwniki (zmiana koloru przy patrzeniu pod różnym kątem).
Elementy mikrodruku i hologramy.
Użycie specjalnych włókien w papierze banknotowym.

Przyszłość dolara

W dobie cyfrowej coraz większe znaczenie zyskują pieniądze cyfrowe i kryptowaluty. Fed prowadzi badania nad centralnym cyfrowym pieniądzem (CBDC), który mógłby współistnieć z tradycyjnym dolarem w formie gotówki.