Encyklopedia Wikii

Encyklopedia Wikii – internetowa, otwarta i wielojęzyczna encyklopedia, będąca jednym z najważniejszych projektów wolnego oprogramowania. Została uruchomiona w 2001 roku i od tego czasu stała się jedną z najczęściej odwiedzanych witryn w sieci, dostarczając darmowej wiedzy milionom użytkowników na całym świecie.

Historia

Idea powstania Encyklopedii Wikii wyłoniła się w 2001 roku, kiedy to Jimmy Wales oraz Larry Sanger zaproponowali stworzenie platformy, w której każdy mógłby edytować i udostępniać artykuły bez konieczności posiadania specjalistycznego wykształcenia. Pierwsza wersja uruchomiona została w języku angielskim, a już w 2003 roku uruchomiono wersje w polskim, niemieckim i francuskim.

Struktura i technologia

Encyklopedia Wikii oparta jest na oprogramowaniu MediaWiki – otwartym systemie zarządzania treścią, licencjonowanym na zasadach GNU GPL. Treść artykułów publikowana jest na licencji Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 (CC‑BY‑SA), co umożliwia ich swobodne kopiowanie i modyfikowanie pod warunkiem zachowania autorstwa i tej samej licencji.

System edycji

Każdy zarejestrowany użytkownik może edytować istniejące artykuły oraz tworzyć nowe. Wprowadzono mechanizm moderacji, dzięki któremu doświadczeni redaktorzy (tzw. „administratorzy”) mogą usuwać wandalizmy, wprowadzać blokady oraz zarządzać konfliktami edycyjnymi.

Wersje językowe

Obecnie Encyklopedia Wikii istnieje w ponad 400 językach. Polskojęzyczna wersja, znana jako Wikivoyage, obejmuje ponad 6 milionów artykułów i jest jedną z największych pod względem liczby edycji i aktywności społeczności.

Zasady funkcjonowania

• Neutralność – wszystkie treści muszą być przedstawione w sposób obiektywny, bez wyrażania osobistych opinii.
• Weryfikowalność – każda informacja powinna być poparta wiarygodnym źródłem, tak jak w Wikipedia.
• Brak oryginalnej treści badawczej – artykuły nie mogą zawierać niepublikowanych wyników badań (tzw. original research).
• Otwartość – każdy ma prawo do edycji i tworzenia treści, o ile przestrzega powyższych zasad.

Znaczenie i wpływ

Encyklopedia Wikii stała się kluczowym źródłem informacji w edukacji, badaniach naukowych i mediach. W wielu krajach jest wykorzystywana jako materiał dydaktyczny w szkołach oraz jako punkt wyjścia do dalszych badań. Platforma przyczyniła się również do popularyzacji otworzonej wiedzy i rozwoju społeczności obywatelskich projektów typu Open Data.

Kontrowersje

Pomimo sukcesu, Encyklopedia Wikii była przedmiotem licznych debat. Najważniejsze z nich dotyczyły:

• problemów z biasem kulturowym i płciowym,
• trudności w zweryfikowaniu źródeł w niektórych dziedzinach,
• spamowania i działań trolli, które wymagają stałej moderacji.

Zobacz także

Wikipedia | MediaWiki | Wolna Encyklopedia | Creative Commons | Open Source