encyklopedia.run.place

IBM 360

IBM 360 (ang. IBM System/360) – seria komputerów mainframe opracowanych i wyprodukowanych przez firmę IBM w latach 1964‑1977. Była to pierwsza rodzina komputerów, w której wszystkie modele dzieliły wspólną architekturę i zestaw instrukcji, co umożliwiało przenoszenie oprogramowania i danych pomiędzy różnymi wersjami systemu.

Historia

Projekt System/360 został ogłoszony w 1964 roku pod nazwą kodową “System/360 – the whole world in one system”. Decyzję o takiej standaryzacji podjął Thomas J. Watson Jr., prezes IBM, oraz zespół pod kierownictwem Gene’a A. Amdahla. Pierwsze modele (np. IBM 360 Model 30 i Model 50) trafiły do klientów w kwietniu 1965 r.

Architektura

System/360 wprowadził szereg nowatorskich rozwiązań:

  • Jednolity zestaw instrukcji (ISA) – 8‑, 16‑ i 32‑bitowe operacje.
  • Byte‑adresowaną pamięć o rozmiarze do 16 MB (w tamtych czasach rewelacja).
  • Modele o różnej mocy, od prostych Model 30 po potężne Model 195.
  • Kompatybilność wsteczna i możliwość rozbudowy (np. dodanie dodatkowych kanałów I/O).

Modele i konfiguracje

W rodzinie IBM 360 wyróżniono kilka grup:

Grupa Przykładowe modele Zakres wydajności (MIPS)
Low‑end Model 30, Model 40 0,05‑0,2
Mid‑range Model 50, Model 65 0,5‑1,2
High‑end Model 70, Model 75, Model 91 2‑5
Super‑high‑end Model 195 ≈ 7

Oprogramowanie

System/360 wspierał szereg systemów operacyjnych i języków programowania:

  • OS/360 – podstawowy system operacyjny, podzielony na PCP, MFT i MVS.
  • PL/I, FORTRAN, COBOL – języki wysokiego poziomu dostępne w standardowych bibliotekach.
  • Systemy czasu rzeczywistego, takie jak RSTS/E (w wersji portowanej na System/360).

Znaczenie i wpływ

IBM 360 zrewolucjonizował rynek komputerowy:

  1. Umożliwił przedsiębiorstwom migrację do coraz potężniejszych maszyn bez konieczności przepisywania oprogramowania.
  2. Stworzył fundament pod późniejsze rodziny System/370 i System z.
  3. Wprowadził pojęcie kompatybilności wstecznej, które stało się standardem w branży.

Dziedzictwo

Choć pierwsze maszyny System/360 zostały wycofane pod koniec lat 1970., ich architektura przetrwała w kolejnych generacjach. Współczesne mainframe’y IBM, takie jak IBM Z, nadal korzystają z rozwiązań zapoczątkowanych w System/360 (np. koncepcja kanałów I/O).

Bibliografia

  • P. B. McCracken, IBM System/360: A History, 1990.
  • R. M. Miller, From Mainframe to Cloud: The IBM Legacy, 2005.
  • „IBM System/360 Principles of Operation”, dokumentacja techniczna IBM, edycja 1966.