1964

Rok 1964 był okresem intensywnych przemian politycznych, społecznych i kulturalnych na całym świecie. Wydarzenia tego roku wywarły długotrwały wpływ na dalszy bieg historii, zarówno w sferze międzynarodowej, jak i w poszczególnych państwach.

Polityka i stosunki międzynarodowe

Stany Zjednoczone – prezydentem został Lyndon B. Johnson, a w listopadzie przyjął uchwałę o eskalacji zaangażowania w Wietnamie.
Związek Sowiecki – na czele państwa stał Leonid Breżniew. W październiku doszło do kryzysu kułowego, gdy ZSRR i Chiny rywalizowały o wpływy w Afryce i Azji.
Afryka – w tym roku kontynuowano dekolonizację: Niger uzyskał niepodległość od Francji (3 sierpnia), podobnie jak Wyspy Kanaryjskie (choć pozostają częścią Hiszpanii, ich status stał się przedmiotem debat).
Europa – w Francji przyjęto nową konstytucję, a w Wielkiej Brytanii trwały dyskusje nad przystąpieniem do Wspólnoty Europejskiej.

Wojny i konflikty zbrojne

Wojna w Wietnamie – w marcu rozpoczęto operację Rolling Thunder, a w listopadzie doszło do bitwy pod Khe Sanh, uznawanej za jedną z najważniejszych potyczek tego konfliktu.
Gruzja – w sierpniu w Abchazji wybuchły starcia z udziałem wojsk radzieckich.
Algieria – po zakończeniu wojny o niepodległość w 1962 roku, w 1964 roku trwały dalsze walki o stabilizację polityczną i gospodarcą.

Nauka i technika

12 lutego – w Nowym Jorku NASA wystrzeliła misję Gemini 1, pierwszą próbę testową programu Gemini, przygotowującą podwaliny pod załogowy lot na Księżyc.
17 lipca – w ZSRR uruchomiono pierwszą dużą elektrownię jądrową w Obninsk, będącą przełomem w energetyce cywilnej.
30 października – w Manchesterze (Wielka Brytania) udowodniono istnienie cząstki W, co przyczyniło się do rozwoju teorii elektrodynamiki kwantowej.

Kultura i sztuka

Rok 1964 był przełomowy dla muzyki pop i rockowej. W USA i Wielkiej Brytanii wydano wiele przełomowych albumów:

The Beatles – album “A Hard Day’s Night” (lipiec).
Bob Dylan – “The Times They Are a‑Changing” (1 kwietnia).
The Rolling Stones – debiutancki album “The Rolling Stones” (kwiecień).

W kinie przełomowym stał się film „Drzwi Serii” w reżyserii Alfreda Hitchcocka, a w literaturze ukazała się powieść „Pride and Prejudice” autorstwa Jane Austen, w nowoczesnym wydaniu.

Sport

1964 Letnie Igrzyska Olimpijskie – odbyły się w Tokio (1–16 października). Dominującą siłą były Stany Zjednoczone (liczba medali: 36 złotych), a wśród najważniejszych wydarzeń wyróżnia się wygrana Boba Seagrena w skoku o tyczce.
1964 Zimowe Igrzyska Olimpijskie – w Innsbrucku (29 stycznia–9 lutego). Najwięcej medali zdobyła ZSRR.
W piłce nożnej: Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej nie odbyły się, ale UEFA zorganizowała pierwsze rozgrywki pucharowe w formacie Europarady.

Urodzeni w 1964 roku

Nicolas Cage (7 stycznia) – amerykański aktor i reżyser.
Sandra Bullock (26 lipca) – amerykańska aktorka i producentka filmowa.
Keanu Reeves (2 września) – kanadyjski aktor, reżyser i muzyk.
Joaquín Phoenix (28 października) – amerykański aktor, reżyser i producent.
Michele Baci (15 marca) – polska pisarka i felietonistka.

Zmarli w 1964 roku

John F. Kennedy (3 listopada) – prezydent USA (został zamordowany w 1963 roku, ale w 1964 odbyła się oficjalna ceremonia pogrzebowa w Waszyngtonie z udziałem wielu przywódców światowych).
Jurij Gagarin (27 marca) – radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie.
Samuel Ford (21 czerwca) – amerykański wynalazca i pionier w dziedzinie telekomunikacji.
Eleanor Roosevelt (7 listopada) – amerykańska działaczka społeczna i ambasador przy ONZ.

Dziedzictwo roku 1964

Rok 1964 pozostawił po sobie trwały ślad w wielu dziedzinach życia. Zakończenie intensyfikacji wojny w Wietnamie i jednoczesny wzrost ruchów praw obywatelskich w USA przyczyniły się do przemian społecznych, które były kontynuowane w kolejnych latach (1965, 1966). Rozwój technologiczny, zwłaszcza w dziedzinie kosmonautyki, przygotował grunt pod lądowanie człowieka na Księżycu, które nastąpiło w 1969 roku.