IBM PC
IBM PC (ang. IBM Personal Computer) – komputer osobisty zaprojektowany i wyprodukowany przez firmę IBM w latach 80. XX wieku. Model podstawowy, oznaczony kodem 5150, został wprowadzony na rynek w 1981 roku i stał się de facto standardem w branży komputerowej, wyznaczając podstawy architektury x86 używane do dziś.
Geneza i powstanie
Projekt powstał w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie rynkowe na niedrogie komputery osobiste, które mogłyby konkurować z ówczesnymi rozwiązaniami takimi jak Apple II czy Commodore 64. W zespole projektowym znaleźli się inżynierowie z firm Intel, Microsoft oraz z samego IBM, w tym Don Leonard i John Rathbone. Głównym celem było stworzenie otwartej platformy, umożliwiającej innym producentom rozwijanie własnych podzespołów i oprogramowania.
Specyfikacja techniczna pierwszego modelu
| Element | Wartość |
|---|---|
| Procesor | Intel 8088 4,77 MHz |
| Pamięć RAM | 16 KB (rozszerzalna do 640 KB) |
| Dysk twardy | Brak (pierwszy model wyposażony jedynie w stację dyskietek 5,25" – 360 KB) |
| Wyświetlacz | Monochromatyczny, 40 × 25 znaków (opcjonalnie kolorowy CGA 640 × 200) |
| System operacyjny | MS‑DOS 1.0 (licencjonowany od Microsoft) |
| Porty i interfejsy | ISA (8‑bitowy), szeregowy RS‑232, równoległy, joystick |
Rozwój serii
Po sukcesie modelu 5150, IBM wydało kolejne wersje, wprowadzając ulepszenia techniczne i nowe możliwości:
- IBM PC/XT (1983) – z dyskiem twardym 10 MB i 8‑bitową szyną ISA.
- IBM PC/AT (1984) – z procesorem Intel 80286, 16‑bitową szyną ISA i obsługą dysków twardych do 30 MB.
- IBM PCjr (1984) – skierowany do domu, z wbudowanym modemem i graficznym trybem 320 × 200 px.
- IBM PS/2 (1987) – wprowadził nową szynę Micro Channel Architecture oraz złącze PS/2 dla klawiatury i myszy.
Znaczenie i wpływ na rynek
IBM PC zapoczątkował tak zwany klonowy rynek. Dzięki otwarciu specyfikacji technicznej, niezależni producenci (m.in. Compaq, Dell, Tandy) rozpoczęli produkcję kompatybilnych maszyn, które w krótkim czasie przejęły dominację nad oryginalnym sprzętem IBM. W rezultacie struktura architektury x86 stała się standardem de‑facto w świecie komputerów osobistych.
IBM PC przyczynił się również do rozwoju oprogramowania: dzięki wsparciu Microsoft, platforma stała się podstawą dla systemów operacyjnych MS‑DOS, a później Windows. Popularność PC przyspieszyła rozwój języków programowania (np. C, Pascal) oraz aplikacji biurowych (Lotus 1‑2‑3, WordPerfect).
Dziedzictwo
Choć IBM wycofał się z rynku komputerów osobistych w 2005 r., model IBM PC pozostaje kamieniem milowym w historii informatyki. Jego architektura i koncepcje wywodzą się w dzisiejszych komputerach, serwerach i laptopach, a termin „PC” wciąż jest używany jako synonim dla zgodnych z x86 maszyn.