Koronyszczytów

Koronyszczytów – wieś położona w południowo‑zachodniej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, administracyjnie należąca do gminy Tarnów. Miejscowość po raz pierwszy wymieniona w dokumentach historycznych w 1384 roku. Liczba mieszkańców wynosi około 2021 osób.

Geografia

Koronyszczytów leży na pograniczu Wyżyny Sandomierskiej i Niziny Podkarpackiej. Najwyższym punktem okolicy jest tzw. Koronyszczyt, wznoszący się na wysokość 312 m n.p.m., skąd rozciąga się widok na Pieniny i Tatry. Na terenie wsi znajdują się liczne lasy sosnowe oraz liczne stawy rybne, które są częścią rezerwatu przyrody Rezerwat Koronyszczyt.

Historia

W okresie średniowiecza wieś była własnością zakonu cystersów, którzy założyli tutaj gród obronny. W XVI wieku Koronyszczytów stał się ośrodkiem handlu żelazem, a w XIX wieku w wyniku rozbiorów znalazł się w zaborze austriackim. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku włączono go do nowo utworzonego województwa lubelskiego, a w 1999 roku w wyniku reforma podziału administracyjnego przynależy do województwa małopolskiego.

Gospodarka

Głównymi gałęziami gospodarki w Koronyszczytowie są rolnictwo — szczególnie uprawa zbóż i ziemniaków — oraz turystyka górska i agroturystyka. W 2005 roku w wiosce otwarto Ośrodek Turystyczny „Koronyszczyt”, który przyciąga miłośników wędrówek i jazdy konnej.

Kultura i zabytki

• Kościół pw. św. Marii Panny z kościoła parafialnego z końca XV wieku, z cennymi barokowymi organami.
• Schody żelazne z XVIII wieku, będące jednym z najstarszych przykładów lokalnego rzemiosła metalowego.
• Kaplica pomników Powstania Styczniowego, poświęcona mieszkańcom, którzy walczyli w 1863 roku.

Edukacja

W Koronyszczytowie działa Szkoła Podstawowa nr 1, prowadzona od 1922 roku. Dzieci i młodzież korzystają także z placówek edukacyjnych w pobliskim Tarnowie.

Transport

Wieś jest dostępna drogą krajową nr 73, a najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Tarnowie (ok. 12 km). W ramach programu Programu Przestrzennego planowane są modernizacje dróg lokalnych.

Notable osoby

• Jan Kowalski (ur. 1948 w Koronyszczytowie) – historyk specjalizujący się w historii średniowiecznej Polski.
• Anna Nowak (ur. 1975) – malarka, laureatka nagrody Kultura w 2010 roku.

Zobacz także

Polska | Historia Polski | Gmina Tarnów | Turystyka w Polsce