Lotnisko Berlin Tegel
| Lotnisko Berlin Tegel | |
|---|---|
| IATA | TXL |
| ICAO | EDDT |
| Lokalizacja | dzielnica Reinickendorf, Berlin, Niemcy |
| Rok otwarcia | 1974 |
| Rok zamknięcia | 2020 |
| Właściciel | gmina Berlin |
| Obsługa | ponad 30 linii lotniczych (w szczycie) |
| Ruch pasażerski | ok. 40 mln pasażerów rocznie (przed zamknięciem) |
Lotnisko Berlin Tegel (oficjalnie Flughafen Berlin-Tegel) było głównym międzynarodowym portem lotniczym obsługującym stolicę Niemiec od 1974 roku do 2020 roku, kiedy to jego ruch przejął nowy Berlin Brandenburg Airport (BER). Dzięki charakterystycznemu, trapezoidalnemu kształtowi terminalu (tzw. „przytulny kształt” – «Tegeler Kuppel») oraz dogodnej lokalizacji blisko centrum miasta, lotnisko zyskało popularność zarówno wśród podróżnych, jak i linii lotniczych.
Historia
W latach 1960–1970 wschodnie Berlin otoczone było reliktami II wojny światowej. Zwiększający się ruch lotniczy wymusił budowę nowego lotniska na zachodniej stronie miasta, odrzuconego w latach 1970 jako projekt „Berlin‑Tempelhof II”. Projekt architektoniczny autorstwa Heinza Roh został przyjęty w 1971, a budowa rozpoczęła się w 1970 roku.
Oficjalne otwarcie nastąpiło 5 listopada 1974 roku, a pierwszym lotem pasażerskim był połączenie z Monachium. W początkowych latach lotnisko obsługiwało głównie podmioty zachodnie, w tym Lufthansa i British Airways. Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku Tegel stał się kluczowym węzłem dla ruchu wewnątrz- i poza‑europejskiego.
Infrastruktura i terminale
Lotnisko składało się z jednego dużego terminalu (Terminal A) oraz kilku mniejszych obiektów obsługujących cargo i loty prywatne. Dzięki jednoczesnemu „frying‑pan” (tzw. „szybko‑rozłączny”) podejściu do pasa startowego, lotnisko mogło obsługiwać do 60 lądowań i startów na godzinę, co czyniło je jednym z najwydajniejszych w Europie.
- Terminal A – otwarty w 1974 r., przygotowany do obsługi ponad 30 mln pasażerów rocznie.
- Terminal cargo – zlokalizowany w południowej części kompleksu, obsługiwał m.in. Lufthansa Cargo i DHL.
- Loty prywatne i lotnictwo ogólne – oddzielny terminal oraz miejsce postojowe dla helikopterów.
Ruch pasażerski
W szczytowym roku 2013 lotnisko obsłużyło ≈ 36,9 mln pasażerów. Największymi przewoźnikami były:
- Lufthansa (hub w Frankfurcie)
- Air Berlin (główny operator przed upadkiem w 2017)
- Ryanair
- easyJet
- Turkish Airlines
Dostępność komunikacyjna
Lotnisko było doskonale skomunikowane z miastem:
- Transport publiczny: linia U-Bahn U9 (stacja Flughafen Tegel) oraz liczne linie autobusowe i tramwajowe.
- Autostrada: połączenie z A5 i A100.
- Parking: ponad 10 000 miejsc parkingowych, w tym strefy krótkoterminowe i długoterminowe.
Planowane zamknięcie i przyszłość
Po latach dyskusji i licznych opóźnień budowy nowego lotniska „Berlin Brandenburg” (BER), decyzję o zamknięciu Tegla podjęto w 2017 roku. Oficjalna data zamknięcia to 8 listopada 2020. Po zamknięciu teren został przekazany do gminy Berlin i przeznaczony pod:
- Park mieszkaniowy i biurowy (projekt Tegel Urban Development).
- Rozbudowę zielonych przestrzeni publicznych i ścieżek rowerowych.
- Centrum innowacji technologicznych skupiające start‑upy z branży aerospace.
Dziedzictwo kulturowe
Lotnisko Berlin Tegel stało się ikoną popkultury – pojawiało się w filmach, takich jak Good Bye Lenin! (2003) oraz w grach wideo (Euro Truck Simulator 2). Jego charakterystyczna sylweta jest rozpoznawalna wśród mieszkańców Berlina jako symbol „Zachodniego Berlina” sprzed zjednoczenia.