1790

Rok 1790 był rokiem przełomowym pod względem politycznym, społecznym i kulturalnym. W Europie i w Ameryce Północnej zachodziły liczne reformy, a także konflikty, które ukształtowały dalszy bieg historii.

Wydarzenia polityczne

• W Francji 3 września uchwalono Deklarację Praw Człowieka i Obywatela (art. 2) jako część rewolucji francuskiej.
• 12 kwietnia w Rzeczypospolitej przyjęto tzw. Konstytucję 3 Maja (art. 3), co uczyniło ją pierwszą nowoczesną konstytucją w Europie.
• W Rosji Katarzyna II kontynuowała reformy administracyjne, powołując tzw. Komisję oświaty (1790) mającą na celu modernizację szkolnictwa.
• W Stanach Zjednoczonych Kongres przyjął Rozporządzenie z 1790 roku w sprawie wprowadzenia pierwszych systemów pocztowych.

Wojny i konflikty

• W wyniku Rozbiorów Polski Rosja, Prusy i Austria podzieliły część terytorium Południowo-Zachodniej Polski.
• Rozpoczęły się walki w Wojnie o Niepodległość Haiti przeciwko władzy kolonialnej Francji.
• W Imperium Osmańskim trwały walki z Koalicją Austriacką i Rosyjską w ramach tzw. III wojny rosyjsko-tureckiej.

Kultura i nauka

W 1790 roku miały miejsce ważne wydarzenia kulturalne i naukowe:

• W Wiedniu odbyła się premiera opery Wolfganga Amadeusza Mozart „Don Giovanni”.
• W Paryżu otwarto Muzeum Luwr w nowej formie, udostępniając publicznie liczne dzieła sztuki.
• Francuski chemik Antoine Lavoisier opublikował traktat O wytrącaniu gazów, przyczyniając się do rozwoju chemii nowoczesnej.
• W Wielkiej Brytanii ukazała się pierwsza edycja powieści „Peregrinus” autorstwa Jamesa Robinsona.

Urodzeni

• Georg Friedrich Wilhelm Herschel (ur. 10 kwietnia w Gdańsku) – niemiecko‑brytyjski astronom i fizyk, odkrywca podbóz i promieniowania podczerwonego.
• Robert Miles (ur. 23 marca w Manchesterze) – brytyjski reformator szkolnictwa i polityk.
• François Racine (ur. 15 lipca w Lyonie) – francuski malarz romantyczny.
• Mikhail Skuristov (ur. 2 września w Moskwie) – rosyjski generał i dyplomata.

Zmarli

• Alessandro Volta (zmarł 5 marca w Pawie) – włoski fizyk i wynalazca pierwszej baterii elektrycznej.
• Rosa Luxemburg (zmarła 12 kwietnia w Berlinie) – niemiecka filozofka i działaczka rewolucyjna.
• Nicolas Brezhoneg (zmarł 30 lipca w Dublinie) – irlandzki poet i dramaturg.
• John Freeman (zmarł 21 listopada w Bostonie) – amerykański patriota i pisarz.

Dziedzictwo

Rok 1790 pozostaje zapamiętany przede wszystkim jako okres intensywnych przemian politycznych, które doprowadziły do powstania nowoczesnych państw narodowych oraz rozwoju idei Oświecenia. Reformy w prawie, administracji i edukacji, które zostały wprowadzone w tym roku, wywarły trwały wpływ na historię Europy i Ameryki Północnej.

W dalszej lekturze można zapoznać się z następującymi hasłami:

• 1789 – rok poprzedzający, pełen rewolucyjnych wydarzeń w Francji.
• 1791 – kolejny rok w okresie rewolucji francuskiej i dalszych reform.
• Historia Polski – omówienie procesu przyjęcia i implementacji Konstytucji 3 Maja.
• Rewolucja francuska – szczegółowy opis wydarzeń z lat 1789‑1799.