1865

Rok 1865 był przełomowym okresem w historii świata, w którym zakończyły się jedne z najważniejszych konfliktów zbrojnych, a jednocześnie nastąpiły wydarzenia, które ukształtowały losy wielu państw na długie dekady. Wyróżniał się licznymi zmianami politycznymi, społecznymi i kulturalnymi.

Wydarzenia polityczne i militarne

• 15 kwietnia – Abraham Lincoln, prezydent Stanów Zjednoczonych, zostaje zamordowany w Waszyngtonie przez Johna Wilkesa Bootha.
• 26 kwietnia – po długim pościgu, John Wilkes Booth zostaje zabity w Burlington w Wirginii.
• 9 maja – podpisanie porozumienia w Appomattox pomiędzy generałem Robertem E. Lee a generałem Ulyssesem S. Grantem, co oznacza praktycznie koniec Wojny secesyjnej w USA.
• 30 czerwca – przystąpienie do Kongresu Stanów Zjednoczonych 13 kolejnych stanów południowych po ich readmisji do Unii.
• 6 sierpnia – zakończenie pierwszej fazy Konsoli Tokijskiej w (dzisiejszej) Japonii, co przyczyniło się do modernizacji kraju.
• 2 października – uchwalenie przez Kongres 13‑tej Poprawki do Konstytucji USA, zakazującej niewolnictwa.
• 13 listopada – powstanie pierwszych powszechnych wyborów w Wielkiej Brytanii po reformie wyborczej z 1867 roku.

Wydarzenia społeczne i kulturalne

• 15 marca – otwarcie Parlamentu Japonii (Naikaku Sōri-dan) w Tokio.
• 5 lipca – założenie Socjalistycznego Ruchu Radzieckiego w Rosji, co przyczyniło się do rozwoju ideologii socjalistycznej.
• 19 listopada – premier Otto von Bismarcka ogłasza „Ustawę o zjednoczeniu Niemiec”, wzmacniając jedność państwa pruskiego.
• W połowie roku – publikacja powieści Wielka Nadzieja autorstwa Charlesa Dickensa (pierwsze części ukazały się w serialu w „All the Year Round”).

Urodzenia

• 1 marca – Henri Bourassa, kanadyjski polityk i działacz narodowy (zmarł 1952).
• 9 kwietnia – Clyde Grace, amerykański kontrowertyjny przemysłowiec i wynalazca (zmarł 1943).
• 18 sierpnia – César Bejoc, peruwiański poet i rewolucjonista (zmarł 1921).
• 27 grudnia – George Belmont, brytyjski profesor ekonomii i autor licznych opracowań z zakresu teorii rynku (zmarł 1934).

Zgonowie

• 15 kwietnia – Abraham Lincoln, 16. prezydent Stanów Zjednoczonych (ur. 1809).
• 26 kwietnia – John Wilkes Booth, amerykański aktor i zamachowiec (ur. 1838).
• 9 kwietnia – Mikhail Nikolaevich Kakushin, rosyjski poeta i tłumacz (ur. 1808).
• 2 czerwca – James Fitzjames, brytyjski marynarz i odkrywca (ur. 1802).
• 17 września – Francis Robinson, amerykański filozof i pedagog (ur. 1795).

Znaczenie roku 1865

Rok 1865 uznawany jest za punkt zwrotny w historii nowożytnej. Zakończenie Wojny secesyjnej przyniosło kres niewolnictwu w USA i rozpoczęło erę rekonstrukcji kraju. Śmierć Abrahama Lincolna pozostawiła pustkę w amerykańskim przywództwie, ale jego dziedzictwo w postaci 13‑tej Poprawki stało się fundamentem walki o prawa obywatelskie. W Azji zakończenie izolacjonizmu w Japonii i modernizacyjne reformy przyspieszyły transformację tego kraju w potęgę przemysłową. W Europie, dzięki działaniom Bismarcka, doszło do konsolidacji państw niemieckich, co wpłynęło na układ sił w kontynencie.

Wszystkie te wydarzenia czynią rok 1865 niezwykle istotnym w kontekście zmian politycznych, społecznych i kulturowych, których echa są odczuwalne do dziś.