1955

Rok 1955 był okresem intensywnych zmian politycznych, społecznych i kulturalnych na całym świecie. Zakończył się on w samym środku Zimnej wojny, a jego wydarzenia wywarły wpływ na dalszy rozwój historii w drugiej połowie XX wieku.

Polityka i stosunki międzynarodowe

• Powstanie Ruchu Niepodległościowego w Wietnamie – 1 lutego w Hanoi powstał Viet Minh, co doprowadziło do nasilenia konfliktu z Francją.
• Porozumienie w Paryżu – 23 sierpnia podpisano Traktat Paryski, znany jako Pakt z Paryża, ustanawiający tzw. Ruch Niezaangażowany i podkreślający neutralność państw afrykańskich i azjatyckich.
• Powstanie SAC (Strategic Air Command) jako kluczowego elementu amerykańskiej strategii odstraszania nuklearnego.
• Polska – w marcu doszło do rewolucji rolnej na Śląsku, a w październiku odbył się II Kongres Porozumień Partii w Warszawie.
• Wielka Brytania – Anthony Eden został premierem po śmierci Winstona Churchilla.

Wojny i konflikty

• Wojna koreańska zakończyła się w 1953 roku, ale w 1955 nastąpił wyciek broni do południowej Korei, co doprowadziło do dalszych napięć przy granicy z Północną Koreą.
• Wojna algierska – w listopadzie wybuchły pierwsze powstania przeciwko francuskiemu panowaniu w Algierii.

Gospodarka

Światowa gospodarka w 1955 roku odnotowała silny wzrost po recesji po‑wojennej. W Stanach Zjednoczonych rozwijał się przemysł samochodowy, a w Europie Zachodniej rozpoczęto intensywną budowę autostrad, m.in. w Francji i w Niemczech. W Japonii natomiast nastąpił szybki rozwój sektora elektronicznego, co dało początek późniejszemu „cudowi gospodarczemu”.

Nauka i technologia

• NASA – 14 lipca w Waszyngtonie utworzono Narodową Administrację Aeronautyki i Przestrzeni Kosmicznej (NASA).
• Hawking i czarne dziury – Stephen Hawking opublikował pierwsze prace na temat promieniowania Hawkinga.
• Wzorzec krwinek czerwonych – po raz pierwszy wprowadzono błonnik jako składnik żywności w latach 50-tych.

Kultura i sztuka

Rok 1955 był okresem rozkwitu popkultury:

• W muzyce rock’n’rolla przełomowy album “Rock Around the Clock” Elvisa Presleya.
• Premiera filmu “Rebel without a Cause” w reżyserii Nicholasa Rogersa, w którym główną rolę zagrał James Dean.
• W literaturze ukazała się powieść “Lord of the Flies” w nowym wydaniu, a w Polsce wydano „Pożegnanie z diabłem” – powieść Stanisława Lema.
• W sztuce modernistycznej powstał słynny mural w Nowym Jorku autorstwa Jacksona Pollocka.

Sport

W 1955 odbyły się m.in.:

• Światowy Turniej Szachowy w Moskwie, wygrany przez Michaiła Botwinna.
• Międzynarodowe mistrzostwa w lekkoatletyce w Stuttgarcie.
• W Polsce – pierwszy raz w historii rozegrano mecz piłki nożnej pomiędzy zespołami Legii Warszawa i Górnikiem Zabrze na ogólnokrajowym stadionie.

Urodzeni

• Steve Jobs (24 lutego, San Jose) – amerykański przedsiębiorca, współzałożyciel Apple Inc.
• Bob Dylan (24 maja, Duluth) – amerykański muzyk, poeta, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.
• Meryl Streep (22 czerwca, Syracuse) – amerykańska aktorka, dwukrotna laureatka Oscara.
• Julius Navarro (8 września, Sofia) – bułgarski fizyk, autor teorii kwantowych.

Zmarli

• James Gill (9 stycznia, Nowy Jork) – amerykański pisarz.
• Kurt Gödel (14 stycznia, Praga) – austriacki logik i matematyk.
• Edmund Ford (12 lutego, Chicago) – amerykański wynalazca.
• Miriam Makeba (12 marca, Johannesburg) – południowoafrykańska piosenkarka i aktywistka (zmarła w wypadku samochodowym).

Wydarzenia medialne i komunikacja

W 1955 roku uruchomiono pierwszą telewizyjną transmisję satelitarną Telstar (choć pierwsza rzeczywista transmisja nastąpiła w 1962), a w Europie rozpoczęto regularne emisje programów informacyjnych w języku

Dziedzictwo

Rok 1955 pozostaje ważnym punktem odniesienia w historii XX wieku: wydarzenia tego roku przyczyniły się do powstania nowych ruchów politycznych, przyspieszyły rozwój technologiczny oraz wprowadziły zmiany kulturowe, które ukształtowały świat współczesny.

Więcej informacji o latach poprzedzających i następujących po 1955 można znaleźć w artykułach 1954 i 1956.