Gorbaczow
Gorbaczow – spolszczona forma rosyjskiego nazwiska Горбачёв (głównie zapisywanego w języku polskim jako Gorbaczow). Nazwisko to jest szeroko rozpoznawalne dzięki postaci Michała Gorbaczowa, przywódcy ZSRR w latach 1985‑1991.
Etymologia
W języku rosyjskim nazwisko Горбачёв wywodzi się od staroruskiego słowa горбач oznaczającego „leśny żołnierz” lub „merdający w trawie”. Przyrostek -ёв pełni funkcję patronimiczną i w znaczeniu „potomka”. Dlatego Gorbaczow dosłownie można tłumaczyć jako „syn Gorbacza”.
Historia nazwiska
W Rosji nazwisko pojawiło się najpierw w dokumentach pod koniec XVI wieku, a od XIX wieku rozprzestrzeniło się wśród szlachty, urzędników i rolników. W Polsce nazwisko zaczęło pojawiać się w drugiej połowie XIX wieczora, głównie wśród emigrantów pochodzących z terenów zachodniej Rosji i Ukrainy.
Znane postacie
- Michał Gorbaczow (urodzony 1931 roku w Stalinogrodzie) – ostatni przywódca ZSRR, twórca pierestrojki i głasności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 1990 roku.
- Wiktor Gorbaczow (urodzony 1975 roku w Moskwie) – rosyjski pianista, laureat międzynarodowego konkursu Fryderyka Chopina w Warszawie w 1995 roku.
- Anna Gorbaczow (urodzona 1988 roku w Kijowie) – polsko‑ukraińska artystka multimedialna, współtwórczyni projektów o tematyce migracji i tożsamości narodowej.
Geografia
W Rosji istnieje kilka miejscowości noszących nazwę Gorbaczow, m.in. Gorbaczow w obwodzie kaliningradzkim oraz Gorbaczow w obwodzie tomskim. Są to zazwyczaj małe wsie o populacji poniżej pięciu tysięcy mieszkańców.
Kultura i media
W polskiej kulturze nazwisko „Gorbaczow” stało się symbolem przemian politycznych lat 1980‑1990. W literaturze spotkać można odniesienia w powieściach „Cień Gorbaczowa” (autor: Jan Kowalski) oraz w filmie „Gorbaczow – ostatni odkrywca” (reżyseria: Andrzej Wajda).