Highway Safety Improvement Program
Highway Safety Improvement Program (HSIP) – program rządu Stanów Zjednoczonych, którego celem jest redukcja liczby ofiar śmiertelnych oraz rannych w wypadkach drogowych poprzez modernizację i ulepszenie infrastruktury drogowej oraz zastosowanie nowoczesnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych.
Historia
Program został uruchomiony w 1990 roku w odpowiedzi na rosnącą liczbę wypadków drogowych w Stanach Zjednoczonych. Inicjatywa wywodzi się z wcześniejszych działań Federalnej Administracji Autostrad (FHWA) oraz ustawy Surface Transportation Assistance Act z 1982 roku, które położyły podwaliny pod systematyczne finansowanie poprawy bezpieczeństwa na drogach.
Cele programu
- Zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych o 10 % w ciągu pierwszych pięciu lat realizacji.
- Wdrożenie nowoczesnych rozwiązań inżynieryjnych, takich jak bariery ochronne, zwężenia pasów ruchu, oświetlenie LED oraz inteligentne systemy zarządzania ruchem.
- Poprawa dostępności dróg dla pieszych i rowerzystów, w tym budowa chodników i ścieżek rowerowych.
- Wsparcie działań edukacyjnych i kampanii informacyjnych prowadzonych przez National Safety Council.
Struktura i źródła finansowania
HSIP korzysta z funduszy przyznawanych corocznie w budżecie federalnym, a także z dodatkowych środków pochodzących z programów stanowych i lokalnych. Najważniejsze źródła finansowania to:
- Fundusz Bezpieczeństwa Drogowego (Highway Safety Fund) – specjalny fundusz dedykowany projektom zwiększającym bezpieczeństwo.
- Program Infrastructure Investment and Jobs Act z 2021 roku, który zwiększył roczny przydział środków o 30 % w porównaniu do lat poprzednich.
- Środki przyznawane przez Transportation Bureau w ramach rocznych konkursów projektowych.
Kluczowe obszary działań
Infrastruktura fizyczna
W ramach HSIP finansowane są projekty związane z:
- budową i modernizacją barier ochronnych oraz barier odprowadzających pojazdy z jezdni,
- instalacją oświetlenia energooszczędnego w strefach niebezpiecznych,
- przebudową skrzyżowań pod kątem rondeli,
- przywracaniem i ulepszaniem przejść dla pieszych oraz sygnalizacji świetlnej.
Technologie inteligentnego transportu (ITS)
Program wspiera wdrażanie systemów Intelligent Transportation Systems (ITS), w tym:
- dynamicznych znaków ostrzegawczych,
- monitoringu prędkości i wykrywania kolizji,
- systemów komunikacji pojazd‑infrastruktura (V2I).
Edukacja i kampanie społeczne
Finansowane są także projekty edukacyjne, które mają na celu podniesienie świadomości kierowców w zakresie:
- zakazu jazdy pod wpływem alkoholu i narkotyków,
- bezpiecznego zachowania się w warunkach pogodowych,
- prawidłowego korzystania z pasów bezpieczeństwa i fotelików dziecięcych.
Efekty i ocena programu
Według raportu FHWA Annual Safety Report z 2023 roku, od momentu wprowadzenia HSIP odnotowano:
- spadek liczby ofiar śmiertelnych o 12 % w porównaniu z okresem 2005‑2009,
- redukcję liczby poważnych obrażeń o 9 %,
- zwiększenie wykorzystania pasów awaryjnych w sytuacjach kryzysowych o 15 %.
Badania niezależnych instytucji, takich jak National Transportation Safety Board (NTSB), podkreślają jednak konieczność dalszych działań w obszarze utrzymania dróg oraz zwiększenia udziału technologii autonomicznych.
Krytyka i wyzwania
Program nie jest wolny od krytyki. Najważniejsze zarzuty obejmują:
- nierównomierny podział środków – niektóre stany, zwłaszcza o niższym wskaźniku PKB, otrzymują mniej funduszy niż potrzebują,
- zbyt duże skupienie na infrastrukturze technicznej kosztem programów edukacyjnych,
- opóźnienia w realizacji projektów spowodowane biurokratycznymi procedurami przetargowymi.
Powiązane programy i inicjatywy
HSIP jest częścią szerszego systemu inicjatyw bezpieczeństwa drogowego, wśród których wymienić można:
- National Roadway Safety Program (NRSP),
- Safe Streets – program skoncentrowany na miastach i obszarach podmiejskich,
- programy stanowe, takie jak California Highway Safety Program czy Texas Road Safety.