encyklopedia.run.place

Illinois

Illinois – jeden z pięćdziesięciu stanów Stanów Zjednoczonych, położony w północno‑środkowej części kraju. Jego nazwa pochodzi od rdzennych Amerykanów – plemienia Illinois. Stan graniczy z Wisconsin, Indiana, Michigan, Iowa, Missouri oraz Kentucky. Powierzchnia wynosi około 149 997 km², a ludność – ponad 12,7 mln (stan na 2020 rok).

Geografia

Illinois leży w tzw. regionie Środkowego Zachodu. Zachodnia część stanu obejmuje żyzne równiny wielkich rzek – głównie Mississippi i Illinois River. Wschodnia część graniczy z brzegiem Jeziora Michigan, na którym znajduje się największe miasto stanu – Chicago. Klimat jest umiarkowany, z gorącymi latami i chłodnymi zimami; w północno‑zachodniej części występują także niewielkie wzniesienia, w tym fragmenty Gór Białych.

Historia

Obszar dzisiejszego Illinois był zamieszkany przez liczne plemiona rdzennych Amerykanów, m.in. przez Illinois i Miami. Europejskie osadnictwo rozpoczęło się w XVII wieku, kiedy Francuzi założyli kilka fortów handlowych. Po przejęciu terytorium przez Brytyjczyków w 1763 r., a później po uzyskaniu niepodległości przez Stany Zjednoczone, obszar stał się częścią tzw. Terytorium Północnego.

Illinois został przyjęty do Unii jako 21. stan 3 grudnia 1818 roku. W czasie wojny secesyjnej (1861‑1865) stan był jednym z głównych bastionów Unii, a Abraham Lincoln, późniejszy prezydent USA, praktykował w Springfield – Springfield jest dziś stolicą Illinois.

Administracja i podziały

Stolicą Illinois jest Springfield. Największym miastem pod względem liczby ludności jest Chicago, które jest również ważnym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym. Stan podzielony jest na 102 powiaty (counties) oraz ponad 1 300 gmin.

Gospodarka

Illinois posiada jedną z najbardziej zróżnicowanych gospodarek w USA. Główne sektory to:

  • rolnictwo – produkcja kukurydzy, soi, mięsa i nabiału;
  • przemysł – produkcja maszyn, samochodów, sprzętu elektronicznego i chemikaliów;
  • usługi finansowe – Chicago jest siedzibą jednego z najważniejszych światowych giełd papierów wartościowych, Chicago Stock Exchange oraz giełdy kontraktów terminowych CME;
  • transport – rozległa sieć kolejowa i lotnicza, w tym międzynarodowe lotnisko O'Hare.

Kultura i edukacja

Illinois jest ważnym ośrodkiem kulturalnym – w Chicago znajduje się m.in. Muzeum Sztuki Współczesnej, Opera Chicagoska oraz liczne teatry i galerie. Stan posiada także wybitne uczelnie wyższe, takie jak Uniwersytet Illinois w Urbana‑Champaign oraz Northwestern University.

Turystyka

Do najważniejszych atrakcji turystycznych Illinois należą:

Demografia

W 2020 r. populacja Illinois wynosiła około 12,7 mln osób. Największy odsetek mieszkańców zamieszkuje obszar metropolitalny Chicago, zwany Chicago Metropolitan Area, liczący ponad 9 milionów mieszkańców. Ethnicznie dominują biali (ok. 60 %), Afroamerykanie (ok. 14 %), Latynosi (ok. 17 %) oraz mniejszości azjatyckie i rdzennych Amerykanów.

Transport

Illinois posiada rozbudowaną infrastrukturę transportową:

  • autostrady międzystanowe, w tym I‑90 i I‑55;
  • sieć kolejowa obsługiwana przez Amtrak oraz liczne linie kolejowe towarowe;
  • porty wodne na Jeziorze Michigan, w tym port w Chicago – najruchliwszy port śródlądowy w USA;
  • lotniska międzynarodowe, z czego największe to O'Hare oraz Midway.

Ważne daty

  • 1818 – przyjęcie Illinois do Unii jako 21. stan;
  • 1847 – otwarcie pierwszej linii kolejowej w stanie;
  • 1900‑1930 – dynamiczny rozwój przemysłu i migracji ludności do Chicago;
  • 2008 – wybór Baracka Obamy, byłego senatorki z Illinois, na prezydenta USA.

Patriotyzm i symbolika

Flaga Illinois składa się z trzech poziomych pasów – białego, niebieskiego i czerwonego, a w centrum znajduje się wizerunek Abraham Lincolna. Stanowy ptak to szpak wędrowny (American goldfinch), a roślina symboliczna – mak.

Linki wewnętrzne

Więcej informacji można znaleźć w następujących artykułach: