ko
ko (pisane małymi literami) – wieloznaczny skrót i symbol używany w różnych dziedzinach życia, w języku polskim oraz w innych językach. Najczęściej spotykane znaczenia to:
- skrót k.o. oznaczający knock‑out w sportach walki, zwłaszcza w boksie i MMA;
- symbol chemiczny H i O w postaci dyskusji o kwasie i wodzie (czasem używany w notacji eksperymentalnej jako
KO); - skrót KR w nieformalnych zapisach językowych, np. w gazetach sportowych;
- oznaczenie jednostki miary – kilobajt (kB) w informatyce, czasem skracane jako
kow starszych publikacjach; - nazwa języka japońskiego ko (ひらがな „こ”) – jeden z sylabariuszy.
Etymologia i historia
Skrót k.o. wywodzi się z języka angielskiego knock‑out, które pojawiło się w terminologii sportowej pod koniec XIX wieku. W Polsce pierwsze zapisy tego skrótu znajdujemy w prasie sportowej z lat 1900‑1910, gdzie używano go do opisu natychmiastowego zakończenia walki.
W informatyce ko jako nieformalny skrót kilobajta pojawiło się w latach 1970‑ w publikacjach opisujących pamięć komputerową przed standaryzacją systemu SI.
Użycie w sportach walki
W boksie oraz MMA termin k.o. oznacza sytuację, w której zawodnik zostaje znokautowany i nie może kontynuować walki. Zgodnie ze regulaminem, sędzia przerywa walkę po uznaniu knock‑outu. Przykłady słynnych k.o. to:
- Mike Tyson w 1986 roku przeciwko Trevorowi Berbickowi;
- Ronda Rousey w 2015 roku w walce z Holly Holm;
- Andrzej Gołota w 1995 roku przeciwko Lennie Mackowi.
Inne znaczenia w nauce i technice
W chemii KO może odnosić się do soli potasu (np. potasowo‑tlenkowa forma HOCl). W informatyce przed wprowadzeniem prefiksu k (kilo‑) jako jednostki miary, ko było używane w dokumentacji technicznej jako skrót od kilobajt.
Znaczenie językowe
W języku japońskim こ (czytane ko) jest jedną z podstawowych sylab alfabetu hiragana. W polskim języku znak ten występuje wyłącznie w wyrazach zapożyczonych (np. kobalt).
Powiązane pojęcia
- Krótkie oznaczenia – zbiór skrótów używanych w języku polskim;
- Boks – sport walki, w którym najczęściej używa się terminu k.o.;
- MMA – mieszane sztuki walki;
- Jednostki miar – system jednostek używany w nauce i technice;
- Hiragana – japoński sylabariusz, w którym znajduje się znak こ.
W zależności od kontekstu ko może przyjmować różne znaczenia, dlatego zawsze warto zwrócić uwagę na otoczenie tekstu, w którym występuje.